[ نكته در فلج حادث از حرارت و يبوست ] نكته : هرگاه فلج از حرارت و يبوست حادث شود ، بده او را ماء الشّعير و آب كاسنى و كاهو و خروس بچه و ماهى تازه و امثالها و آب كدوى مشوىّ . و امر نما به شرب آب سرد در وسط طعام و نهى فرما از مسهل ، و بفرما او را استحمام و اشياء مرطّبه و تمريخ به ادهان چون روغن بنفشه بادام . نكته : معالج بايد در علاج تشنّج و تخدير هر عضوى ، قصد اصلاح مبدأ عصب آن عضو كند . ماليدن عاقرقرحا با روغن زيت كرده « 45 » نافع خدر و استرخاء است . روغن قسط نافع خدر و استرخاء و رعشه است : ابهل و راسن و وج و اذخر و قسط هر كدام سه درم ، مرّ مكّى ، سنبل مكد يك درم ، در آب بپزند آن‌قدر كه آب رنگين شود ، بعد از آن آب را صاف كرده با سه مثل آب ، روغن زيت بپزند تا آب فانى شود ، برداشته دو درم جند بيدستر صلايه كرده در آن حلّ كنند و به كار برند . حبّ نافع رعشه و سكته و فلج و خدر و جميع امراض رطبه : صبر ده درم ، شحم حنظل پنج درم ، فرفيون دو درم ، جند بيدستر ، فلفل ، شيطرج ، خردل هر كدام يك درم ؛ شربتى دو درم . نفوخ نافع لقوه و فالج و سبات و صرع و سكته و خدر و رعشه و ساير امراض عصبانى ، از جياد « 46 » نفوخات است : فلفل ، جند بيدستر ، برگ سداب ، صبر ، خردل ، شونيز هر كدام جزوى ، كندش به وزن تمام ؛ اجزا را سحق كرده ، به قدر عدسه يا بيشتر در منخرين عليل دمند .

--> ( 45 ) . در نسخهء خطّى به همين گونه آمده است . ( 46 ) . جياد جمع جيّد ( به معنى نيكو ) است . ( منتهى الارب )