سرطانى ، يا به آب انار ترش و يا آب كدو و شيرهء خرفه و آب خيار ، و ضماد از برگ و ساق خرفهء كوفته و آرد جو و خطمى و لسان الحمل و عنب الثعلب ، و بعد از چهاردهم همان تدبيرها كه در ورم دموى ذكر يافت . قرصى كه در اين نوع مفيد است : كتيرا ، صمغ عربى هر كدام يك مثقال ، سنبل ، زعفران هر كدام دو ، اصل السّوس ، مغز تخم خيارين ، ترنجبين هر يك سه مثقال ، گل سرخ شش [ مثقال ] ، با آب سرد قرص سازند . و در هر شب يك مثقال به كار رود . [ ورم بلغمى معده ] در ورم بلغمى از ابتدا تا هفتم آب باديان و آب كرفس هر كدام بيست مثقال با دو مثقال روغن بيد انجير موافق است . پس از آن مطبوخ اكليل الملك . صفته : اكليل ، پوست رازيانه هر يك دو مثقال در يك چارك آب بجوشانند تا ربع آن بماند ، صاف كرده با دو مثقال روغن بادام شيرين بنوشد . ضماد نافع : سعد ، اذخر ، سنبل هر كدام قدرى كوفته با سركه و خاكستر چوب ميوه و روغن بادام يا روغن ناردين بر معده نهند . و در ورم سوداوى ، علامت گرانى و صلابت معده و خيال‌هاى فاسده و وسواس و لاغرى است و تب ملايم دالّ است بر آن . شير شتر و مسهل از خيارچنبر « 82 » يا ماء الاصول و روغن بادام موافقت دارد و اگر حاجت افتد به زيادتى قوت ماء الاصول ، مصطكى و پرسياوشان و اذخر بايد افزود ، زيرا كه ماء الاصول مطلق در عرف اطبّاء عبارت از اصول اربعه است كه بيخ كاسنى و پوست بيخ رازيانه و پوست بيخ كبر و پوست بيخ كرفس است . روغنى كه نافع است ورم بارد معده را : بابونه ، اكليل الملك هر كدام جزوى بپزد و صاف كند ، پس با روغن بادام شيرين بجوشاند آن‌قدر كه آب فانى گردد ؛ شربتى يك مثقال و نيم . قرص سنبل نافع است ورم سوداوى را : سنبل ، فقاح اذخر ، سليخه ، گل سرخ ، ريوند ، قصب الذريره هر يك سه درم ؛ زعفران ، انيسون ، قسط ، فلفل و مرّ مكّى هر كدام يك درم ؛ شربتى يك درم يا يك مثقال با ميپخته ميل نمايند .

--> ( 82 ) . مراد از آن فلوس خيارشنبر است . نگاه كنيد به پانوشت شمارهء 17 .