كوفته با آب كرفس كه در آن مقل حلّ كرده باشند ، سرشته حبوب سازند ؛ يك مثقال تا دو مثقال شربتى مجوّز است . ضماد موافق اين حال : سنبل ، مصطكى ، بسباسه ، جوز بوّا كوفته با روغن گرمى آميخته بر معده نهند . [ سوء مزاج معده از لبث غذا در فم معده ] هرگاه سوء مزاج عارض در معده از لبث غذا بود در فم معده : علامت او خفقان معدى و غثيان و اندوه و احساس نفخ در معده و در زير ناف و تهيگاه است . علاجش تنقيهء معده است از غذاى موجود به ادويهء مقيّئ ، و پس از تنقيه اصلاح نمايند به شربت به ليمو و شربت فواكه و شربت سيب و به ، و غذا از گوشت مرغ و تيهو و كبك كه در او ريخته باشند از زعفران و دارچين و زيره . و بهترين تدبير در اين موقع جهت صحّت مزاج معده ، ادويهء عطرهء قابضه است چون گلقند و گلاب و جوارش عود و اطريفل گشنيزى و سكنجبين سفرجلى ، زيرا كه معده عصبانى و ذكىّ الحسّ مىباشد و تقويت نپذيرد الّا به ادويه و اغذيهء عطرهء قابضه . لهذا استعمال آنچه ذكر شده مختار اطبّاء است . هرگاه سوء مزاج از باب ورم است ، او نيز از جنس اخلاط اربعه - كه دم و بلغم و سودا و صفرا باشد - خارج نيست . [ ورم دموى معده ] چنانچه علّت آن ورم از تزايد دم بود علامت آن بطلان شهوت ، و حمرت و خشونت زبان ، و كرب و عطش و غثيان ، و حرارت موضع ورم و حمّى است . علاجش اوّلا فصد باسليق و گذاشتن خرقهء تر كرده به آب برگ مورد تر ، [ و نيز ] ضماد كردن پختهء كدوى تازه و ساق خرفهء كوفته و نوشيدن اشربه مثل آب انار ميخوش و آب خيار و آب كاسنى و نوشيدن آب ممزوج با شراب بنفشه و نيلوفر و ماء الشّعير با روغن بادام [ است ] . و هرگاه بدين تدابير رفع تب نشود و التهاب آرام نگيرد ، در هشتم و دوازدهم ، مسهل از فلوس خيار شنبر به اضافهء نيلوفر و بنفشه و روغن بادام بايد نوشانيد و در ساير ، اقتصار بر ما بقى بايد نمود . [ ورم صفراوى معده ] در ورم صفراوى كه اخصّ علامات اوست تلخى دهان و زردى رخسار و ساير علامات كه در دموى مذكور شد ، تدبير در اين نوع ، استعمال مبرّدات و مرطّبات است زياده از دموى مثل ماء الشّعير