در كوه البرز ارتفاع مىگيرد . به نظر مىرسد كه ناحيه‌اى بدين باريكى با وضع خاص اقليمى خود تنها به طبقه بندى آب و هوائى خاصى بستگى ندارد . » گيلان را مىتوان به چهار قسمت مجزا و مشخص به صورت زير تقسيم نمود : ابتدا قسمت پست ساحلى است ، كه در معرض امواج درياى خزر است . در اينجا خود را در مقابل پديده‌اى قابل توجه و مداوم مىبينيم : حركت امواج و شدت بادهاى شمالى و شمال غربى كه بر سطح دريا مسلط است ، مسافتى طولانى از ساحل را با شنهائى كه باد آنها را جا به جا مىكند ، به صورت تپه‌هائى به ارتفاع هفت تا ده متر و عرض دويست تا چهار صد متر ، مىپوشاند . در سمت ديگر اين تپه‌هاى شنى به طرف داخل ، رودخانه‌ها با رسوبات زيادى كه همراه دارند از كوه سرازير مىشوند ، و چون نمىتوانند راهى به طرف دريا باز كنند در باطلاقها و مردابها مىريزند . اين مردابها كانون بخارات مرطوب و زيان آور مىباشند . فشار امواج دريا ، از رسوبات رودهائى كه به دشوارى راهى به سوى دريا گشوده‌اند ، سدى در دهانهء مرداب ايجاد مىكند ، و آنجا را به روى كشتيها مىبندد . اين مردابها تمام طول ساحل را مىپوشانند ؛ نمونهء بارز آنها مرداب انزلى در انتهاى غربى ، و مرداب استراباد در انتهاى شرقى است ، و مردابهاى مشابهى مانند مرداب لنگرود و مشهد سر نيز در فاصلهء ميان آن دو قرار دارد . سواحل داخلى اين آبهاى راكد ، پوشيده از قشر ضخيمى از قطعات كوچك شاخه‌هاى زبان گنجشك ، چنار ، تبريزى ، بيد و انواع درختهائى است كه در نواحى مرطوب مىرويد . جويها و رودخانه‌هائى كه از كوه سرازير مىشوند از روى اين تكه چوبها و يا از ميان ريگهاى روان راهى براى خود باز مىكنند . در فصول بارانى همهء اين نواحى از آبهاى راكد پوشيده مىشود .