نمودار شمارهء 17 - شهرستان تالش اندازه‌گيرى تمركز توليدات شهرستانهاى استان گيلان از نظر تنوع توليدات صنعتى وضعيت يكسانى ندارند . توليدات صنعتى كارگاههاى بزرگ صنعتى برخى از شهرستانها به طور كلى در يك رشته از فعاليتهاى صنعتى است . در مقابل ، برخى ديگر از شهرستانهاى استان از گوناگونى توليدات صنعتى برخوردار هستند . محدوديت تعداد كارگاهها ، تمركز در رشته‌هاى خاص توليد را نيز به دنبال دارد . مثلا شهرستان آستارا با داشتن فقط 1 كارگاه بزرگ صنعتى در صنايع مواد غذايى ، طبعا در توليدات مواد غذائى متمركز شده است . اما ، تعدد كارگاههاى بزرگ صنعتى نيز ، لزوما گوناگونى توليدات صنعتى را به دنبال نخواهد داشت . براى اندازه‌گيرى ميزان تمركز فعاليتهاى صنعتى كارگاههاى بزرگ استان از شاخصى استفاده مىكنيم كه به نام شاخص هيرشمن Hirschmann مشهور نمودار شمارهء 18 - شهرستان آستانه اشرفيه است . اين شاخص بين صفر و 1 حركت مىكند . « صفر » نشانه گوناگونى كامل فعاليتهاى صنعتى و 1 نشانهء تمركز كامل است . اندازه‌گيرى شاخص هيرشمن براى شهرستانهاى استان نشان مىدهد كه شهرستان رشت كمترين ميزان شاخص ( 95 % ) را دارد و اين نشانه تنوع محصولات توليدى كارگاههاى بزرگ صنعتى شهرستان است . در مقابل ، بيشترين ميزان شاخص به شهرستان آستارا تعلق دارد . اين نشانه تمركز كامل اين شهرستان در توليد يك رشته از فعاليتهاى صنعتى است . شهرستان لاهيجان با دارا بودن 61 كارگاه بزرگ صنعتى ميزان شاخص هيرشمن بالايى را داراست . تمركز كارگاههاى بزرگ صنعتى اين شهرستان در صنايع مواد غذايى ( چاىسازى ) سبب اصلى بالا بودن شاخص هيرشمن اين شهرستان است ( جدول شمارهء 4 و نمودار شمارهء 19 ملاحظه شود . ) نمودار شمارهء 19 - عدد شاخص تمركز هيرشمن شهرستانهاى استان گيلان سال 1365 .