ابراهيم اصلاح عربانى

719

كتاب گيلان ( فارسى )

بهرهء وافى دارد . محقق ، محمد باقر دكتر محقق به سال 1298 شمسى در رشت متولد شد . تحصيلات ابتدائى را در زادگاه خود به اتمام رسانيد و براى ادامه تحصيل در حوزه علميه قم به اين شهر عزيمت كرد . بعد از شش سال تحصيل در حوزه علميه رهسپار تهران شد و پس از اخذ ديپلم متوسطه تحصيلات خود را در دانشكده الهيات ( معقول و منقول ) ادامه داد . در سال 1324 با كسب رتبه اول موفق به اخذ درجه ليسانس گرديد و جهت ادامه تحصيل بار ديگر عازم قم شد و در حوزه علميه از محضر استاد فقيد آيت اللّه مرعشى نجفى و ساير اساتيد كسب فيض كرد . مدتى در رشت به تدريس ادبيات و علوم دينى اشتغال ورزيد و در سال 1334 براى گذراندن دوره دكترا به تهران بازگشت . از سال 1330 به بعد كار تحقيق و تأليف را آغاز كرد و تاكنون بيش از 40 جلد كتاب ترجمه و تأليف نموده كه برخى از آنها منتشر شده و برخى ديگر آماده چاپ و انتشار است . استاد محقق در دوره پس از انقلاب در مشاغل مختلف علمى خدمت كرد كه اهم آنها عبارت است از : معاونت آموزشى دانشگاه علامه طباطبائى ، عضويت در ستاد انقلاب فرهنگى و رياست دانشكده ادبيات و علوم انسانى . طى سالهاى اخير از مسئوليتهاى ادارى كناره‌گيرى كرد و به تدريس اشتغال ورزيد . اهمّ آثار استاد عبارتند از : دائرة الفرائد در فرهنگ قرآن در 25 جلد ( 5 جلد منتشر شده است ) ، حقوق مدنى زوجين در زمان زناشوئى دائم از نظر قرآن ، روش تدريس تعليمات دينى در مدارس ، بيان احكام و موضوع نسخ ترجمه ناسخ و منسوخ ابن المتوج بحرانى ، تفسير المحقق لمؤلفة المحقق در چند جلد ( 2 جلد منتشر شده است ) ، نمونه بيّنات در شأن نزول آيات ، قرآن و امام حسين ، قصاص در قرآن و سنت ، اسماء و صفات الهى در قرآن ، گنجينه احكام قرآن . وى همچنين چندين رساله جهت دانشگاهها تأليف و تدوين كرده كه اهمّ آنها عبارتند از : رسالهء علم منطق و متدولوژى ، رسالهء مبانى فلسفه ، رسالهء علوم قرآنى ، رسالهء تاريخ فقه و فقهاء ، رسالهء اصول اخلاق ، رسالهء علم كلام ، رساله در فلسفهء اسلامى ، رسالهء مقدمهء تفسير ، رسالهء معارف اسلامى ، رسالهء آيا قرآن ترجمه‌ناپذير است ؟ . . . محمدى گيلانى ، محمد آيت اللّه حاج شيخ محمد محمدى دعويسرائى معروف به گيلانى در روستاى دعويسرا از توابع شهرستان رودسر در سال 1307 ديده به جهان گشود . وى پس از طى دروس مقدماتى براى ادامهء تحصيلات مذهبى به قم عزيمت نموده و از محضر امام خمينى و آيت اللّه علامهء طباطبائى بهره‌هاى فراوان برد و به درجهء اجتهاد نائل گرديد . وى كه در مبارزات عليه رژيم پهلوى در هدايت و روشنگرى مردم استانهاى گيلان و مازندران به قيام عليه آن رژيم نقش به سزائى داشت از اوايل پيروزى انقلاب اسلامى ايران از طرف امام خمينى به عنوان رئيس دادگاههاى انقلاب اسلامى مركز منصوب گرديد و تا تيرماه سال 1362 در اين سمت انجام وظيفه كرد . از تيرماه سال 1362 به عضويت فقهاى شوراى نگهبان منصوب گرديد . با وجود كثرت اشتغالات سياسى و اجتماعى از قبيل عضويت در مجلس خبرگان ، عضويت در مجمع تشخيص مصلحت نظام اسلامى ، عضويت در جامعهء مدرسين حوزهء علميهء قم و رياست ديوان عالى كشور همچنان كار تحقيق و تدريس را ادامه مىدهد . بعضى از تأليفات اين فقيه فاضل بدين‌شرح مىباشد : 1 . المعاد فى الكتاب و السنة 2 . قضا و قضاوت در اسلام 3 . حقوق كيفرى در اسلام 4 . امام راحل و فقه سنتى 5 . شرح مناجات شعبانيه 6 . شرح زيارت امين اللّه عليه السلام فى البداء 7 . عصمة الانبياء عليهم السلام 8 . الامامه و الخلافه فى القرآن . مدرس چهاردهى ، محمد على محمد على معروف به مدرس چهاردهى فرزند محمد نصير پس از فراگرفتن مقدمات راهى عتبات گرديد و محضر درس بزرگانى مانند شيخ مرتضى انصارى و ميرزاى رشتى را درك كرد و چون متعهد شده بود پس از رسيدن به مقام علمى به تدريس سطوح فقهيه و اصوليه و كلاميه بپردازد به « مدرس » شهرت يافت . از او بيش از 10 رساله باقى مانده است كه عبارتند از : اصول الفقه ، تبيان اللغة ، التحفة الحسينيه ، التذكرة الغرويه ، ترجمه مصائب النواصب و نواقص الروافض ، ترجمه مكارم الاخلاق طبرسى ، تعليقات منهج المقال فى علم الرجال ، شرح بر قواعد علامه حلى ، حاشيه بر هيئت و شرح تشريح الافلاك ، حاشيه بر رياض المسائل و . . . او به سال 1334 هجرى قمرى در شهر نجف وفات يافت . مدنى ، رضا زنده‌ياد دكتر رضا ( عيسى ) مدنى مقدم به سال 1322 در رشت زاده شد و تحصيلات ابتدائى و متوسطه را تا پنجم در زادگاه خود به پايان رسانيد ؛ در سال 1342 در تهران موفق به اخذ ديپلم گرديد . وى مدت 4 سال به شغل آموزگارى پرداخت ، سپس رهسپار آلمان شد و در دانشگاه هنر شهر اشتوتگارت به تحصيل پرداخت ، پس از اخذ درجهء مهندسى در رشتهء معمارى موفق به گذراندن دكتراى معمارى گرديد و اندكى پس از آن به سمت استاديار دانشكدهء معمارى دانشگاه هنر اشتوتگارت برگزيده شد و تا هنگام مرگ در همين سمت مشغول بود . شادروان مدنى شاعر و هنرمند نيز بود . در شناخت شعر كلاسيك و نو مهارت داشت . به اقتضاى ذوق و شوق تخصصى كه در كار مهندسى و معمارى داشت در طراحى و نقاشى دست داشت . وى طراحى و نقاشى را به تجربه آموخته بود ، اما از وجود استادان هنرمندى چون محمد على رضائيان بهره‌مند گرديد . تخصص وى اگرچه در رشتهء معمارى و مهندسى ساختمان بود ، اما به سبب عشق و علاقهء بىپايانى كه به ميهن و زادگاه خود داشت در اوقات فراغت به پژوهش و ترجمه و نگارش در زمينهء ايران‌شناسى مىپرداخت و او بيشترين همّ خود را صرف پژوهش و مطالعه در باب گيلان‌شناسى مىكرد . از شادروان مدنى افزون بر مقاله‌هاى تحقيقى دربارهء گيلان كه در « يادگارنامهء فخرائى » و مجله‌هاى « آينده » ، « دامون » و . . . به چاپ رسيده ترجمهء كتاب « فرمانروايان گيلان » نوشتهء رابينو با همكارى م . پ . جكتاجى و نيز معمارى سنتى گيلان و فرايند توسعهء شهرى ( به زبان آلمانى ) باقى مانده است . مرحوم مدنى در