با كنسولگرى شوروى در رشت را آغاز نهاد و به سمت دبيرى در آن دستگاه به كار ترجمه پرداخت . چون كار ترجمه در كنسولگرى بيشتر جنبهء سندى داشت ، مداقه‌هاى ضرورى در شروع كار مايهء نهايت اهتمام وى در زبان نقل و ترجمه گرديد . كشاورز در سن 18 سالگى نخستين ترجمه‌هاى خود را كه منظومه‌اى از هاينريش هاينه است در مجلهء فرهنگ رشت به سال 1298 ، منتشر ساخت . پس از آن به خواست آقاى حسن ناصر از دانشوران زمانه كه سرپرستى « انجمن اميد ترقى » را داشت به ترجمهء چندين نمايشنامه از راسين و كرنى پرداخت و آن را براى اجرا به شادروان دائى نمايشى ، كه بازرگانى با فرهنگ و روشنفكر بود و خود با به‌پاى داشتن گروهى نمايشى به كارگردانى و بازيگرى هم مىپرداخت ، سپرد . انجمن نشانى طلا به كشاورز اهدا كرد كه منشور آن در مجلهء فرهنگ رشت به چاپ رسيده است . كريم كشاورز پس از عزيمت به تهران به دبيرى انجمن روابط فرهنگى ايران و شوروى برگزيده شد . از گامهاى سودمند و نخستين انجمن ، انتشار مجله‌اى به نام « پيام نو » بود كه از سال 1323 هجرى شمسى آغاز گرديد . شوراى دبيران آن از برگزيدگان نويسندگان و هنرمندان روزگار خود بودند ، چون : صادق هدايت ، استاد سعيد نفيسى ، عبد الحسين نوشين ، بزرگ علوى ، دكتر عيسى بهنام ، دكتر مهدى بيانى و كريم كشاورز . مديريت سال نخستين مجله با استاد سعيد نفيسى و دوره‌هاى پس از آن با بزرگ علوى بود . از ابتكارهاى ارجمند انجمن روابط فرهنگى ايران و شوروى ، به دبيرى كريم كشاورز ، برگزارى « نخستين كنگرهء نويسندگان ايران » بود كه در 4 تا 12 تير ماه 1325 با مشاركت 78 تن از نويسندگان و شاعران ايرانى و نيز چند تن از شاعران و نويسندگان شوروى به عنوان مهمان برپا گرديد . در هيئت رئيسهء كنگره محمد تقى بهار ( ملك الشعرا ) ، وزير فرهنگ وقت ، صادق هدايت ، استاد على اكبر دهخدا ، خانم مهكامهء محصص ، استاد بديع الزمان فروزانفر ، ميلانى ، على اصغر حكمت ، دكتر شايگان و كريم كشاورز عضويت داشتند . كريم كشاورز در كار ترجمه و نويسندگى كارنامه‌اى بس درخشان و متنوع و ارجمند دارد . وى همواره در راه معرفى آثار بزرگ ادبى و هنرى و تاريخى و اجتماعى جهانى گامهايى بلند برداشته است . از آغاز كار با ترجمهء شاهكارهاى ادبى و اجتماعى در راه آشنايى جامعهء تشنهء ايرانى با چنين آثارى منشأ خدماتى بزرگ گرديد و در نيمه راه زندگى با ترجمهء آثار برگزيده تاريخى و تحقيقى نامى جاودانه از خود به يادگار گذاشت . فهرستى از كتابشناسى آثار كشاورز گوياى عظمت اهتمام او و نشان شور و شيفتگى وى به كارنامهء ادبى خود است : تأليفات كريم كشاورز عبارتند از : حسن صباح ( مجموعهء كتاب براى جوانان ) . هزار سال نثر پارسى ( در 5 مجلد ) . گيلان ( مجموعه كتاب براى جوانان ) . يادداشتهاى سفر حسنك يزدى به گيلان ( براى كودكان ) . 14 ماه در خارك ( يادداشتهاى روزانه زندانى ) . آثارى كه كريم كشاورز از زبانهاى روسى و فرانسه به فارسى ترجمه كرده است عبارتند از : موژيكها اثر چخوف . دوبروسكى اثر پوشكين . بلّا اثر لرمونتوف . دشمنان از ماكسيم گوركى . موضوع روسيه از كنستانتين سيمونوف . عشق بىپيرايه از وانداواسيلو سكايا . زارع شيكاگو از مارك تواين . دوران كودكى از ماكسيم گوركى . قهرمان دوران از لرمونتوف . شهر در تاريكى اثر پريستلى . كارد و طناب با 3 داستان ديگر از ژرژ سيمون . جنايتى در گابون از ژرژ سيمون . لبخند بخت اثر گىدوموپاسان . نهضت سربداران از پتروشفسكى . خاطره‌هاى جنگ دوم جهانى از شارل دوگل ( 3 جلد ) . بازى با مرگ اثر ارل استانلى گاردنر . شهريار كوهسار از ادمون آبو . اشكانيان از دياكونوف . كشاورزى و مناسبات ارضى در ايران عهد مغول از پتروشفسكى . كودكى ، نوباوگى ، جوانى از تولستوى . تاريخ ماد از دياكونوف . تاريخ ايران از دوران باستان تا پايان سدهء 18 ميلادى از پيگولو سكايا و چند نويسندهء روسى . آبيارى در تركستان از بارتولد . اسلام در ايران اثر پتروشفسكى . تركستان‌نامه از بارتولد . مقدمهء فقه اللّغهء ايرانى اثر اورانسكى . گزيدهء مقالات تحقيقى از بارتولد . افسانه‌هاى كردى از رودنكو . آشغالدونى اثر كارولينا ماريا دوژورس . باران سياه از ماسود زى ايبوسه . كى استوان ، حسين حسين كى استوان ( معتمد الوزاره ) در بندر انزلى متولد شد و در مدارس قديمى تحصيل كرد . او چون بر اين عقيده بود كه تنها راه پيشرفت و ترقى و سعادت كشور ارتقاء سطح فرهنگ و دانش كشور و مبارزه با جهل است همچون گروهى از روشنفكران زادگاه خود به همكارى رايگان با ميرزا حسن رشديه پرداخت و به كار تدريس و تعليم مشغول شد . همزمان با فعاليتهاى فرهنگى و آموزشى از امور سياسى نيز فارغ نبود و همگام با آزاديخواهان و روشنفكران گيلان عليه نفوذ و دخالت روسهاى تزارى در امور داخلى كشور و انحراف و فساد هيئت حاكمه به مبارزه برخاست و به همين سبب سركنسول روسيهء تزارى تقاضاى تبعيد او و چند تن ديگر از همفكران وى را به وزارت امور خارجه تسليم كرد . كى استوان در نخستين مجلس مؤسسان ايران به نمايندگى مردم گيلان انتخاب شد . وى همچنين از دورهء چهارم به بعد چند دوره نمايندگى مردم انزلى را در مجلس شوراى ملى به عهده داشت . پس از آن‌كه متوجه شد راه مجلس بر صاحبان عقيده و افراد ملى بسته شده از فعاليتهاى انتخاباتى چشم پوشيد و دعوت وزارت امور خارجه را براى خدمت در خارج از كشور پذيرفته راهى چين گرديد و سالهاى متمادى در آن ديار به‌سر برد . وى كه در سال 1303 روزنامهء « پرساد » را منتشر مىساخت پس از بازگشت از چين بار ديگر فعاليتهاى مطبوعاتى را آغاز كرد و به انتشار روزنامهء « مظفر » پرداخت . اين‌روزنامه پس از مدتى در اسفند ماه 1325 در محاق توقيف افتاد . از كى استوان مقالات بسيار و چند كتاب از جمله « سياست موازنهء منفى » به جاى مانده است .