ابراهيم اصلاح عربانى

547

كتاب گيلان ( فارسى )

1355 فارغ التحصيل شد و كار طبابت را به طور آزاد در رشت آغاز كرد . دكتر مجتبى روحانى در هنگامهء انقلاب اسلامى روشنفكران گيلانى را عليه ستمشاهى بسيج كرد و منشأ خدمات مؤثر قرار گرفت . دانشگاه تهران او را براى تدريس دعوت كرد . دكتر مجتبى روحانى متخصص بيماريهاى پوست و استاد دانشگاه علوم پزشكى تهران در شعر و شاعرى نيز چهره‌اى شناخته شده است . احساسات لطيف و بينش عميق او در هنر شعر ، نشانگر آشنايى وى با درد و رنج محرومان است يا به عبارت ديگر ، اشعار گيلكى و فارسى او بيشتر انعكاسى از عواطف و احساسات انسان‌دوستانه اين شاعر گيلانى است . از دكتر روحانى اشعار زيادى به گويش گيلكى گالشى در نشريات تهران و گيلان چاپ شده است مانند : « دز در گاكن » ( دزد را بيرون كن ) ، « بَزَه ميلجه » ( گنجشك كوچولوى شكار شده ) ، « تونه گب بزه نه بزه صلا » ( تو نه حرف زدى و نه صلا زدى ) . « خارش و روان » و « گال » عنوانهاى دو كتاب از كارهاى تحقيقى در پزشكى است كه توسط دكتر روحانى نوشته شده است . علاوه‌بر اين ، ده‌ها مقالهء علمى و تحقيقى در زمينهء بيماريهاى پوست از نوشته‌هاى دكتر روحانى در مجلات علمى به چاپ رسيده است . كارهاى تحقيقى در دست چاپ وى از اين‌قرار است : سيرى در درماتولوژى در ايران ( چهار جلد ) ، واژگان دانشيك پزشكى گالشى و برابرى آن با پارسى خوارزمشاهى ، پارسى امروزى و انگليسى ، فرهنگ گالشى ، مجموعهء اشعار فارسى و مجموعهء اشعار گيلكى گالشى ( در اوزان نيمايى ) . نمونهء اشعار دكتر سيد مجتبى روحانى « م . مندج » بندهائى از مجموعهء بلند « پوسه » چرودره ، * زيزاله ، چچه‌ن و چه * زرد - ديم وِ ، چوم پوسه * بلرسته ، شندره‌جير ، شندره جور * شن‌سر ، خونه بومه * بشه خومره ك ور ، جير كاكشه نموده ك سر لم‌دا * خولشه ك . لس‌دا كله تك پا به تشى تاوردا * و چه ك . خواب سردا * وِ ، مره * دشكسته قابدون ك جى ، چائى كچه رچه گيته چاپلاى ، سيه لوه من جى * يه كت و گيته دكورده دوره ك من ، * دس گيته * مودونم يه دنيا غم تى دل من پو بكورده * فك بنه لوبكورده ، مىدل دو ، دكورده * چار چيه . . . تش گيترم ! مو ، د ، طاقت ندرم بوسته جون ك بنم * تا هسه ! * مره ، چه غم دره پوسه ورس پوسه ، ورس پوسه * وِ ، سردس بكشه وِ ، تك دس بكشه * كله دو - كون هيمه ك پس بكشه * و چه تا راه دكته ، * مار چوم آو دكته وِ ، دل تاو دكته * همپره بش پوسه دامون كولاك دره ، لخ‌زن بكورده زمين * پا بزره رزين همپره بش‌پوسه * اسب ك بار سنگينه ، راه چتينه ، اگر دمسّه . . . نرسه * سيه‌تر مىورسه برگردان به فارسى نام پسرك چارپادار لاغراندام ، ريزه‌وميزه * با چهره‌اى زرد و كپك‌گون و ، چشمان مغزپسته‌اى * سرتاپا ژنده پاره‌پوره لباس * شامگاه ، به خانه آمد * آنگاه پيش مادر خود رفت و گوشه ( جيركا ) * روى نمد كوچكى لميد و تنش را رها كرد * كنار كورهء هيزمى ، پا به طرف آتش به محض دراز كشيدن * به خواب عميقى فرورفت