احتمالى و غير مترقبه از زندگى ساقط شوند . سير تكاملى بيمه از آغاز تا امروز تاريخ اولين برخورد با شكلى از بيمه به حدود 6500 سال قبل ، يعنى 4500 سال پيش از ميلاد مسيح مىرسد . در آن زمان سنگ‌تراشان مصرى صندوقى ايجاد نمودند كه همه‌روزه مبالغى در آن ريخته مىشد و در مواقعىكه براى يكى از آنها سانحه‌اى رخ مىداد خسارات وارده را از آن صندوق جبران مىكردند . بعد از گذشت افزون بر 22 سده از آن تاريخ يعنى به سال 2250 پيش از ميلاد مسيح حمورابى پادشاه بابل قوانينى براى حمل‌كنندگان كالا وضع نموده و آن را دارماتا Darmatha ناميد . به موجب اين قانون چنانچه كالائى از بين مىرفت حمل‌كننده مىبايست خسارت وارده را جبران نمايد . در اين قانون مجازاتهائى مانند اعدام ، بردگى و مصادرهء اموال نيز پيش‌بينى شده بود « 1 » . چون وجود اين قانون به روند اقتصادى آن زمان زيانهائى وارد كرد و كار مبادله كالا را دچار ركود و سستى ساخت آن را تعديل نمودند و قرار شد اگر حمل‌كنندهء كالا مرتكب قصورى نشده باشد از جريمه و مجازات معاف گردد . در سده‌هاى ميانه تاريخ ، يعنى در زمان حكومت ژوستىنين « 2 » Justinien امپراطور روم در حقوق مردم عقدى وجود داشت كه به موجب آن در صورت بروز حادثه براى كشتى ، به منظور جبران قسمتى از خسارات وارده پولى به صاحب كشتى پرداخت مىشد . بعدها ، حوادث ، اتفاقات مربوط به دريا مانند غرق شدن كشتى ، طوفان ، خطرات ناشى از حملهء دزدان دريائى و غيره صاحبان كشتى را به چاره‌انديشى وادار كرد . تلاش آنها به مرور پديده‌هائى مانند زيان همگانى ، يا خسارت مشترك و وام دريائى را به ميان آورد ، پديده‌هائى كه بايد نقطهء آغاز پيدايش بيمه به حساب آيند . مالك كشتى و صاحبان كالا اين راه حل را پذيرفتند كه چنانچه در طول مسافرت دريائى حادثه‌اى به وجود آيد كه سرنوشت كشتى را در معرض تهديد قرار دهد و خساراتى را به بار آورد ، همهء افرادى كه در آن سفر منافعى دارند در جبران خسارت سهيم باشند تا هم كشتى و كالاهاى موجود در آن از خطر انهدام رهائى يابد و هم ضرروزيان هنگفت به يك يا چند نفر تحميل نشود . وام دريائى نوع ديگرى از اقدام به جبران خسارت بود بدين‌ترتيب كه وام‌دهنده به صاحب كشتى كه عازم سفر بود و يا صاحب كالا وامى با بهرهء نسبتا سنگين مىداد كه بازپرداخت آن مشروط به آن بود كه كشتى و يا كالا به سلامت به مقصد برسند ، در غير اين صورت چنانچه به كشتى يا كالا خسارتى وارد مىشد كه باعث انهدام و نابودى آنها شود وام‌گيرنده از بازپس دادن وام معاف مىشد . ايتاليا نخستين كشورى است كه توانست در سدهء چهاردهم قرارداد بيمه را تدوين نمايد . و در سدهء پانزدهم ، در خلال سالهاى 1426 تا 1484 ميلادى اسپانيا نيز اين فرصت را به دست آورد و مقررات مربوط به بيمه را وضع نمود و با انتشار اين مقررات وضع ثابتى را در بيمهء كشتيرانى به وجود آورد . تاريخ پيدايش « بيمهء عمر » را بايد در نيمهء دوم قرن شانزدهم يعنى سال 1583 ميلادى دانست . بيمهء عمر كه تا پيش از اين تاريخ به طور غير رسمى در انگلستان عملى مىشد بعد از آن به طور رسمى معمول گرديد . بيمهء دريائى با تأسيس « شركت سهامى بيمهء آمريكاى شمالى » رسميت و رواج يافت . اين شركت را كه با سرمايهء 600 هزار دلار به منظور اجراى بيمه‌هاى دريائى تأسيس گرديد بايد نخستين مؤسسهء بيمهء آمريكائى دانست « 3 » . شركت سهامى بيمه آمريكاى شمالى امروز هم اهميت فراوانى دارد . پس از كشف آمريكا ، شهر لندن به صورت بزرگترين مركز بازرگانى اروپا درآمده بود . در اين شهر كار صدور بيمه‌نامه‌هاى دريائى پيشرفت خوبى داشت . به سال 1662 ميلادى مجلس انگلستان قوانين مخصوصى در مورد اين بيمه‌ها وضع كرد . كار صدور بيمه در انگلستان وسيلهء بيمه‌گران خصوصى نيز صورت مىگرفت . در همين دوره‌ها بود كه مىبينم شخصى به نام ادوارد لويدز كه از بيمه‌گران باسابقه و معروف لندن بود ، در يكى از خيابانهاى اين شهر قهوه‌خانه‌اى تأسيس كرد و كارهاى خود را به آنجا منتقل نمود . قهوه‌خانهء او در اندك‌مدت شهرت زيادى يافت و مركز بيمهء دريائى گرديد . مؤسسهء مزبور امروز هم از مراكز مهم بيمه مىباشد كه در همه‌جاى دنيا شناخته شده است و در بسيارى از كشورها نيز نمايندگيهائى دارد . در برخى از شهرها از جمله هامبورگ شهرداريها با دريافت مبالغى از مالكين خانه‌ها و مغازه‌ها در صورت بروز حادثه آتش‌سوزى ، خسارت زيان ديده را پرداخت مىنمودند . گاه اين عمل از طرف افراد نيز صورت مىگرفت ، تا اين‌كه در سال 1666 در شهر لندن آتش‌سوزى مهيبى به وقوع پيوست و خسارت جبران‌ناپذيرى برجا نهاد ؛ به طورىكه در مدت چهار روز 000 ، 13 خانه ، 70 كليسا ، ساختمانهائى به مساحت 426 هكتار را به كلى از بين برد و بيش از 10 ميليون پوند خسارت وارد نمود . اين آتش‌سوزى تحول بزرگى در صنعت بيمه « بيمهء آتش‌سوزى » به وجود آورد و از آن به بعد شركتها و مؤسساتى براى بيمه آتش‌سوزى به وجود آمدند . تأسيس نخستين شركت سهامى بيمهء آتش‌سوزى در انگلستان به نام « شركت هند شرقى » را بايد از آثار آتش‌سوزى بزرگ شهر لندن به حساب آورد . بيمهء كارگرى در اوائل پيدايش صنايع و به وجود آمدن طبقهء كارگر ، دولت و كارفرمايان كمترين توجهى به عواقب بيماريهاى ناشى از كار ، حوادث كار و يا بهداشت كارگران نداشتند ، اين بىاعتنائى به منافع كارگر به جائى رسيده بود كه به محض ناقص شدن يا بيمار شدن يك كارگر ، بدون اين‌كه دينارى غرامت به او پرداخت شود از كار اخراج مىشد . كارگران در به دو امر تلاش مىكردند مبلغى براى روزهاى بيمارى خود پس‌انداز كنند ، ولى پائين بودن سطح دستمزد هرگز به آنان اجازهء چنين كارى را نمىداد . اقدامات كوچك ديگرى نيز در همين زمينه صورت گرفت ، ولى راه به جائى نمىبرد و بدين‌ترتيب پريشانى

--> ( 1 ) . بيمهء اجتماعى واقعى ، انتشارات نويد آزادى ، تهران 1331 . ( 2 ) . ژوستىنين ، يوستىنيانوس Yustiniyanus اول امپراطور روم شرقى ( 565 - 527 م ) دورهء فرمانروائى او دورهء تجديد عظمت امپراطورى بود ، چندين‌بار در زمان قباد و انوشيروان با ايران جنگ كرد و هربار شكست خورد و مبالغ زيادى به دولت ايران غرامت پرداخت . از كارهاى مهم او تدوين قوانين رومى بود . فرهنگ فارسى ، دكتر محمد معين ، جلد 6 ، صفحهء 2343 . ( 3 ) . بيمه و بانكدارى ، احمد دلير و محمد كاظم ايروانى ، تهران 1367 ، صفحهء 93 - 92 .