ابراهيم اصلاح عربانى
377
كتاب گيلان ( فارسى )
كرد : افزايش سريع جمعيت و پراكندگى آنان در كليهء نقاط جنگلى استان ، بهرهبردارى يكجانبه و بىرويه از جنگلها و مراتع پيروى از رسوم و سنتهاى دامدارى و كشاورزى گذشته ، ناچيز بودن درآمد سرانه و پائين بودن سطح زندگى آنان ، بيكارى پنهان يا عدم اشتغال ، بىسوادى و فقر آموزشى و فرهنگى ، فقر بهداشتى و كثرت امراض و آلودگيهاى گوناگون در محيط جنگل و عدم امكانات لازم براى دستيابى به بازارهاى توليد و مصرف . همانطوركه اشاره شد در گذشته برخورد با جنگلنشينان و روستائيان حاشيهء جنگل از طرف مسئولين و مأمورين حفاظت منابع طبيعى يا جنگلبانان ( كه وظيفهء اصلى آنان حفاظت از جنگلهاست ) صرفا برخورد قانونى بود به عبارت ديگر مشكلات اجتماعى و اقتصادى آنان مورد توجه قرار نمىگرفت . برخوردهاى شديد در چهارچوب مقررات و قوانين خشك و بىروح با كسانىكه با زندگى آنان وابسته به جنگل بود و همهء نيازهاى خود از جمله مسكن ، سوخت ، خوراك دام و زمين مورد لزوم براى كشت را از جنگل تأمين مىكردند راهگشاى هيچ مشكلى نبود . اگر بر فرض سختگيريهاى قانونى ضررها و زيانهاى وارده بر جنگل را كاهش مىداد از سوى ديگر ضررهاى سختى بر پيكر جامعه وارد مىساخت . به عنوان مثال مىتوان مشكلات و زيانهاى مربوط به مهاجرت جوانان به شهرهاى بزرگ را مطرح ساخت . روند فزايندهء جمعيت جنگلنشينان و تعداد دامهاى آنان و نيز تخريب روزافزون منابع جنگلى در سراسر كشور بالاخص استانهاى گيلان و مازندران ، مسئولين و سياستگزاران منابع طبيعى كشور را بر آن داشت تا راههاى ممكن جلوگيرى از انهدام اين سرمايهء ارزشمند ملى را به طور جدى مورد بررسى قرار دهند . خوشبختانه مسئولين به اين واقعيت پىبردهاند كه بدون حل مشكلات اقتصادى و اجتماعى گروه و جمعيت جنگلنشين در گيلان و مازندران حيات و بقاء جنگلها امكانپذير نخواهد بود . براى اتخاذ روش مناسب و كارساز اولين گام در سالهاى 1363 و 1364 به منظور تهيهء آمارى از جمعيت جنگلنشينان و اطلاعاتى در زمينهء زندگى آنان از طرف سازمان جنگلها و مراتع كشور آغاز گرديد . اين سازمان كه رسالت حفظ و احياء و حمايت از جنگلهاى كشور را به عهده دارد ، بر آن شد تا به وسيلهء كاركنان متخصص و كارشناس شاغل در دفتر فنى جنگلدارى حركت گسترده و سريعى را جهت تهيهء طرح جامع جنگلهاى شمال كشور در 3 فاز مقدماتى ، نيمهتفصيلى و تفصيلى تدارك نمايد . مدت اجراى طرح جامع مقدماتى 2 سال پيشبينى گرديد ( 1365 - 1364 ) با استفاده از اعتبارى در حدود 100 ميليون ريال و مشاركت 80 نفر متخصص و كارشناس و كارمند ديپلمه حاصل اين مطالعات و بررسيهاى آمارى و اطلاعاتى تحت عنوان طرح جامع مقدماتى جنگلهاى شمال كشور ( گيلان و مازندران ) با 5 هدف اساسى برنامهريزى و انجام گرديد : 1 - شناسائى منابع جغرافيائى حوزهء آبخيز در سطوح مطلوب از نظر برنامهء مديريت جنگل . 2 - شناسائى منابع حياتى ( جنگل و حيات وحش ) . 3 - مطالعات اقتصادى و اجتماعى . جدول شمارهء 1 - مساحت تقسيمات اراضى حوزههاى آبخيز جنگلهاى گيلان ( برحسب هكتار ) توضيح اينكه آبخيز شمارهء 6 ( گرگانرود ) در منطقهء تالش به دليل وسعت به حوزهء شرقى و غربى يا الف و ب تقسيم گرديده است .