4 - مطالعات زمين‌شناسى و خاك‌شناسى . 5 - مطالعات هيدرو كليماتولوژى . در شناسائى منابع جغرافيائى و جنگلى استانهاى شمالى كشور كوشش شد حدود و ثغور حوزه‌هاى آبخيز « 1 » با استفاده از نقشه‌هاى 000 ، 25 : 1 و 000 ، 50 : 1 مشخص شود تا جائى كه براساس اين بررسيها جنگلهاى دامنهء جنوبى درياى خزر يا جنگلهاى خزرى به 103 حوزهء آبخيز با مساحت هريك حدود 35 - 25 هزار هكتار تقسيم گرديد . نقشهء پيوست شماى اين تقسيمات جنگلى و اراضى و نيز جدولهاى ضميمه ، مساحت هريك از حوزه‌هاى آبخيز را به تفكيك ( مساحت كل حوزه ، مساحت جنگل ، مساحت مرتع ، مساحت اراضى مزروعى و قراء و قصبات و غيره ) در استان گيلان نشان مىدهند . جنگلهاى استان گيلان در اين بررسيها به 29 حوزهء آبخيز تقسيم‌بندى شده است . لازم به توضيح است كه هرحوزهء آبخيز از يك رود اصلى و چندين رود فرعى تشكيل شده كه عموما از مناطق كوهستانى و مرتفع خارج شده پس از طى مسيرهاى جنگلى به دريا مىريزند ، ولى در فصل تابستان و خشكى هوا از آب آنها براى مشروب كردن اراضى مزروعى و باغها استفاده مىشود ، برخى از اين‌رودها نيز فصلى هستند كه در تابستان آب آنها خشك مىشود . لذا عليرغم وجود شبكهء آبرسانى موجود و نيز استخرهاى ذخيره آب در روستاها و مناطق حاشيهء جنگل ، اهميت گسترش و توسعهء سيستمهاى آبرسانى و استفاده از سدسازى در جهت تأمين آب مورد نياز شاليزارهاى گيلان در بسيارى از مناطق روستائى و كشاورزى مخصوصا هنگام تابستان به شدت احساس مىشود . البته بايد توجه داشت كه بخشى از منابع طبيعى به خصوص مراتع حوزهء جغرافيائى استان گيلان در مناطق دوردست مانند مراتع حوزهء عمارلو رودبار و يا بخشى از مراتع منطقهء اشكورات رودسر و يا حوزهء آبخيز سد سفيدرود در مناطق منجيل و لوشان و يا قسمتى از حوزهء طارم و جنگلهاى مخروبهء دوردست در اين شناسائى منظور نگرديده است ؛ زيرا شناسائى اين بخش همانطوركه در آغاز به آن اشاره شد مستلزم شناسائى منابع حياتى مانند جنگلها و حيات وحش و يا شناسائى حدود و ثغور حوزه‌هاى آبخيز براساس منابع جنگلى آنها است . به طور مثال مقدار سطح مراتع در اين تقسيم‌بندى حدود 000 ، 92 هكتار ذكر گرديده ، حال آن‌كه كل مراتع ييلاقى خارج از نوار جنگلى و در قسمتهاى جنوبى استان و ارتفاعات سلسله‌جبال البرز ، به استناد بررسيهاى كارشناسان مراتع استان و نيز آمارهاى منتشره از طرف جنگلها و ادارهء كل منابع طبيعى استان گيلان ميزان 000 ، 224 هكتار اعلام گرديده است . مطالعات اقتصادى و اجتماعى گرچه تخريب و نابودى جنگلها ناشى از عوامل متعددى است كه قبلا به آن اشاره شده است ، ولى مهمترين عامل تخريب در شرائط فعلى ، جنگل‌نشينى و دامدارى در جنگل است ، لذا مطالعات وسيعى تحت عنوان بررسيهاى اجتماعى و اقتصادى در زمينهء شناخت روستاها و خانوارها و اماكن روستائى حاشيهء جنگل و جنگل‌نشينى و چگونگى مصارف روستائى و دامداريها و چوپانان داخل جنگل وسيلهء گروههاى كارشناسى انجام شده كه بخشى از آن مربوط به استان گيلان است . در جدول شمارهء 2 اطلاعات مربوط به حوزه‌هاى آبخيز استان گيلان براساس مطالعات ياد شده آمده است : با توجه به آمار و اطلاعاتى كه در جدولها آمده و نيز مطالعات دقيق محلى مسائل و عوامل مربوط به زندگى جنگل‌نشينان و دامداران و روستائيان حاشيهء جنگل را در استان گيلان مىتوان به شرح ذيل بيان كرد : آباديها كل آباديهاى حوزه‌هاى آبخيز جنگلهاى گيلان 2037 آبادى با سكنهء دائم كه از اين تعداد 60 درصد آن يعنى 1222 آبادى بين يك تا 20 خانوار هستند و 40 درصد از اين تعداد آبادى ( 815 آبادى ) داراى بيش از 20 خانوار جمعيت هستند . علاوه‌بر آباديهاى فوق كه دائمى هستند تعدادى آبادى نيز با ساكنين موقت در استان وجود دارد . تعداد ساكنين 2037 آبادى برابر است با تعداد 110 ، 61 خانوار كه اگر متوسط هرخانوار را 5 نفر درنظر بگيريم جمعيت آباديهاى داخل و حاشيهء جنگل برابر حداقل 550 ، 305 نفر مىباشد . هم‌چنين پراكنش و محل وقوع آباديهاى دائم در حوزه‌هاى آبخيز گيلان براساس آماربردارى انجام شده به شرح زير است : 3 / 4 درصد از آباديها در مناطق غير جنگلى 5 / 8 درصد در حاشيهء شمالى جنگل 5 / 6 درصد در جلگه‌هاى جنگلى 36 درصد تا ارتفاع 700 مترى درياى آزاد 4 / 26 درصد در ميان‌بند جنگلى ( ارتفاع 700 تا 1200 متر از سطح درياى آزاد ) 4 درصد در حاشيهء جنوبى جنگل به طرف ييلاق 10 درصد در بالابند جنگلى ( از ارتفاع 1200 مترى سطح درياى آزاد تا منتهى اليه رويشگاه جنگلى ) 3 / 4 درصد آباديها نيز در قسمتهاى ييلاقى حوزه‌هاى آبخيز قرار دارند . تراكم جمعيت جنگل‌نشينان در قسمتهاى پائين‌تر بيشتر است و هرچه به طرف ميان‌بند و بالابند جنگل برويم اين تراكم كاهش مىيابد ، زيرا شرائط جوى و آب‌وهوائى در ارتفاعات سخت‌تر است . از سوى ديگر دورى ارتفاعات از شهرها و بازارهاى عرضه و تهيهء كالاهاى مورد نياز زندگى را بر دامداران و جنگل‌نشينان مشكل مىسازد . به علاوه امكان استفاده از واحدها و تأسيسات بهداشتى و آموزشى و رفاهى در قسمتهاى مرتفع كمتر مىباشد .

--> ( 1 ) . مجموعهء دامنه‌هائى كه سرچشمه‌هاى يك رود اصلى را تشكيل مىدهند آبگير نام دارد و آبخيز قسمتى از آبگير است . آبخيزدارى عبارت است از اعمال يك سلسله روشها و تكنيكهاى مكانيكى ، بيولوژيكى و حفاظتى براى حفاظت خاك و نيز جلوگيرى از شسته شدن خاك و خاكريز معادن و آبراهه‌ها و تنظيم جريان هرزآبهاى سطحى و مهار سيلابها .