ابراهيم اصلاح عربانى
297
كتاب گيلان ( فارسى )
جدول شمارهء 9 - نسبت جنسى جمعيت شهرستانهاى گيلان به تفكيك نقاط شهرى و روستائى در سرشمارى سال 1365 . جدول شمارهء 10 - نسبت جنسى جمعيت شهرهاى گيلان در سرشمارى سال 1365 . وجود كارخانه سيمان و جذب تعدادى افراد در سن كار صرفنظر شود كليه شهرهاى استان و نقاط روستايى آن در مقياس شهرستانى ، داراى نسبت جنسى در حد طبيعى بوده است . اين امر نشانهاى از تثبيت جمعيت استان گيلان در شكل خانوارهاى معمولى و به دور بودن نقاط شهرى و روستائى آن از جريانهاى مهم مهاجرتى است . مهاجرتهاى داخل استانى نيز به صورت خانوارى جريان داشته و نظم كلى تركيب جمعيت را برهم نزده است . جدولهاى 9 و 10 نسبت جنسى جمعيت شهرستانها ، شهرها و نقاط روستائى استان را در مقياس شهرستانى در سال 1365 به دست مىدهند . لازم به يادآورى است كه تعدادى از شهرهاى كوچك استان از بهم پيوستن محلهها و روستاهاى نزديك به هم و يا ادغام تعدادى از آباديها در يك آبادى بزرگ ايجاد شده و به هميندليل در برخى از دورههاى آمارى به ويژه در فاصله 1345 - 1335 ، ميزانهاى رشد بالائى داشتهاند ( چابكسر ، خشك - بيجار ، رحيمآباد ، سياهكل ، كلاچاى ، لشتنشا و ماسال ) . نوسان ميزان رشد جمعيت برخى از اين شهرها نيز از چگونگى سرشمارى آباديها در سال 1335 ناشى مىشود . در اين سرشمارى آباديهاى كوچك و نزديك به هم را مجموعا به عنوان يك روستا سرشمارى كردهاند به گونهاى كه تعداد روستاهاى كشور در سال 1335 حدود 48000 و در سرشماريهاى بعد حدود 65000 بوده است . با تبديل برخى از اين آباديهاى اصلى به شهر و عدم احتساب آباديهاى پيرامونى جزء آنها ميزان رشد جمعيت آنها در دورهء 1335 - 1345 كمتر از ميزان رشد واقعى جمعيت آنها به دست آمده است ( خشكبيجار ، سنگر با رشد منفى ) . گروهبندى شهرهاى سال 1365 گيلان برحسب ميزان رشد جمعيتى در فاصلهء بين سرشماريها ( جدول شماره 11 ) در عين حال كه منعكسكنندهء چگونگى افزايش جمعيت شهرى استان است تا حدودى هم متأثر از نحوه سرشمارى و اثر ادغام آباديها در ميزان رشد جمعيتى شهرها است و اين اثر بيش از همه در دو گروه حاشيهاى يعنى ميزانهاى رشد بسيار بالا و بسيار پائين خودنمايى مىكند . جدول شمارهء 11 - گروهبندى شهرهاى استان گيلان برحسب ميزانهاى رشد جمعيت در فاصلهء سرشماريها . بدينترتيب 17 شهر از 31 شهر گيلان در فاصلهء سالهاى 1355 و 1365 از رشد متعادل 4 تا 6 درصد در سال برخوردار بودهاند كه با متوسط ميزان رشد جمعيت شهرى كشور در همين دوره ( 4 / 5 درصد در سال ) همآهنگى داشته است . تعداد شهرهائى كه رشد منفى داشتهاند از 5 شهر در فاصله سالهاى 1335 - 1345 به يك شهر در فاصله سالهاى 1355 - 1365 تقليل