ابراهيم اصلاح عربانى

154

كتاب گيلان ( فارسى )

ميرزا حسن شيخ الاسلام رئيس المجاهدين در راس يك گروه مسلح همراه مجاهدان گيلان عازم فتح تهران شد . خواستند . گفتم تفنگها را بريزيد . تفنگها را ريخته يك مرتبه تقريبا چهارصد نفر به طرف ما آمدند در حالىكه متصل از ترس فرياد مىكردند زنده باد مشروطه ، پاينده باد مجاهدين ! آنها را مثل گوسفند از در عالىقاپو بيرون كرده داخل باغ و عمارت شديم . . . ششصد نفر از سپاهيان دولتى از قراچه‌داغى و سرابى و اردبيلى و كاكاوند و غيره از داخل عمارت و خانه‌ها و اطراف آن دستگير شدند . همه را در يك محوطه محبوس كرده قراول گذاشتيم . . . » صبح روز پانزدهم ارديبهشت عالىقاپو سقوط كرد و ابو القاسم خان نورى و قاسم خان امير تومان فرمانده قزاقها اسير شدند . قرچه‌داغيها مغلوب و خلع سلاح گرديدند . از نيروى مجاهدين چهار تن كشته و بيست و دو نفر مجروح شدند ، اما تعداد مجروحين و مقتولين قواى دولتى زياد بود . حاج ميرزا مسعود شيخ الاسلام نيز كه از مخالفان سرسخت مشروطيت بود به دست يكى از مجاهدان در منزلش به قتل رسيد . از عجائب روزگار آن‌كه وى و پسرش ميرزا حسن از نظر عقايد سياسى و اجتماعى در دو قطب كاملا مخالف قرار داشتند و با يكديگر مبارزه مىكردند . ميرزا مسعود سردسته مستبدين و ميرزا حسن مجاهدان گيلان بعد از تصرف قزوين و آزاد ساختن زندانيان در عالىقاپوى قزوين به از كار انداختن آلات و اسباب شكنجه پرداختند . رئيس مجاهدين قزوين بود . ميرزا مسعود با مشروطيت مخالفت مىكرد و با طرفداران محمد على شاه همكارى نزديك داشت . او كه هنگام حيات در سمت شيخ الاسلام قزوين از نفوذ فوق العاده‌اى برخوردار بود با آزاديخواهان مخالفت مىورزيد و عده‌اى از رعايا و طرفداران خود را براى نبرد با آنان مسلح كرده بود ؛ هم او بود كه كاغذى براى مسيح خان كاكاوند نوشته او را براى دفاع از قزوين و كمك به شاه دعوت نموده بود . پس از كشته شدن ميرزا مسعود ، مخالفان ميرزا حسن شايع كردند كه وى محرك قتل پدرش بوده است ، ولى با توجه به سجاياى اخلاقى او به يقين مىتوان گفت كه هرچند ميرزا حسن با عقايد و افكار پدر مخالف بوده اما دخالتى در قتل وى نداشت . « 89 » پس از سقوط شهر گروههاى ملى و مجاهد با پرچمهاى سرخ به علامت پيروزى انقلاب در خيابانهاى شهر رژه رفتند و يكى از پرچمهاى سرخ را بر

--> ( 89 ) . مقبره ميرزا حسن شيخ الاسلام رئيس المجاهدين در فاصله سى كيلومترى قزوين كنار جاده قديم تهران - قزوين قرار دارد . اتهام نارواى دخالت در قتل پدر موجب شد كه افراد عامى و بىاطلاع بر روى اين مقبره اسمى بىمسمّى و توهين‌آميز بگذارند .