چاپ سنگى ، ايران 78 . قم ، فيضيه 2 / 42 ( 2 نسخه ) . * جان جهان . از ميرزا على اكبر خان قائم‌مقامى فراهانى ، فرزند ميرزا على فرزند ابو القاسم قائم‌مقام ، ( 1269 - 1329 ق ) . ( - دستور الوزرا 3 / 2135 ) . در اخلاق ، چيزى مانند « گلستان » سعدى . چاپ : تهران 1335 ق ، سنگى 190 ص . ذريعه 5 / 77 ؛ اعلام 2 / 1508 ؛ مشار 2 / 1512 ؛ مشار ، مؤلفين 4 / 530 . * جاويدان خرد . از كتاب‌هاى كهن پهلوى است ، در اخلاق و عرفان از ايران باستان . گزيدهء آن به روزگار مأمون عباسى ، به كوشش حسن پسر سهل به عربى درآمده است . اين گزيده را ابن مسكويه ، احمد فرزند مسكويه ( د 420 يا 421 ق ) دوباره به فارسى درآورده ( كه در دست نيست ) ، و عربى آن را در مقدمهء « آداب العرب و الفرس » ( هف ) خود گنجانده است . دست‌كم 3 ترجمه از آن در دست هست : يكى از شرف الدين عثمان فرزند ابو الوفا فرزند محمد قزوينى ، كه به نام ابو بكر فرزند سعد فرزند زنگى ( 623 - 568 ) ساخته ( فرهنگستان ، نامگو 140 ؛ نشريه 8 / 37 ) . با سرآغاز : حمد بىحد خالقى كه واهب صور و اشكال است . دومين ترجمه از تقى الدين محمد فرزند شيخ محمد شوشترى ارجانى ، كه به نام جهانگير پادشاه ( 1014 - 1037 ق ) ساخته است . با سرآغاز : پادشاه معارف آگاه هوشنگ اين پندنامه كه معروف است به جاويدان خرد ترتيب داد . . . هوشنگ شاه مىگويد از خداست آغاز و به او انجام . سومين ترجمه از محمد حسين فرزند شمس الدين حكيم يا شمس الدين محمد حسين حكيم ، همروزگار اورنگ زيب ( 1069 - 1118 ق ) كه به نام « انتخاب شايسته » ( هف ) گذشت . ديگر ترجمه‌اى كه حجتى در فهرست الهيات نشان داد و مىگويد از گنجور فرزند اسفنديار است ، كه بايستى بررسى شود . ترجمه‌اى از آن به نام « قانون الحكمت و دستور » نيز در دست است ( - هف ) . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1588 ( 5 نسخه ) ؛ ذريعه 1 / 25 « آداب العرب و . . . » ، همانجا 5 / 78 - 79 « جاويدان خرد » ، همانجا 22 / 205 « ملخص . . . » ، 393 « منتخب . . . » ؛ مشار 2 / 1515 ( 2 چ ) ؛ تفضلى ، تاريخ ادبيات ايران پيش از اسلام 206 به تفصيل ، 428 راهنما ؛ صفا ( 3 ) 5 / 1492 - 1494 به تفصيل . آستان قدس 6 / 403 ؛ آستان قدس ، نامگو 162 ؛ ادبيات 1 / 152 كار شمس الدين محمد ؛ الهيات ، تهران 1 / 149 ، همانجا 2 / 158 از گنجور پسر اسفنديار ، با همان سرآغاز ؛ تهران ، نوربخش 1 / 158 بىنام مترجم ؛ دايرة المعارف ش ( 68 ) 720 عكسى ؛ سپهسالار 4 / 24 بايد ترجمهء شمس الدين باشد ؛ فيلم 1 / 66 ترجمهء تقى الدين ارجانى ، 426 نسخهء عربى ، 462 عربى ، همانجا 3 / 29 ترجمهء شرف الدين على قزوينى ؛ مينوى ، تهران 137 عربى نوشتهء 439 ، همانجا 182 ؛ ملك 5 / 66 بىنام مترجم آغاز برابر كار قزوينى ؛ نشريه 1 / 218 كار ارجانى ، همانجا 4 / 339