* ترجمهء عهدنامهء مالك اشتر . متن همان ( - بالا ) . ترجمه از ناشناس . ( يكى نيستند ) . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1574 ( 3 نسخه ) . آستان قدس 14 / 134 ش 16401 . آغاز : بسمله . هذا ما امر به عبد الله على . . . اين عهدنامهء آن حضرت است كه امر فرمود به آن بندهء خدا على امير مؤمنان ؛ تبريز ، ملى 3 / 1338 آغاز : بسمله . چون در سال چهلم از هجرت رسول ( ص ) مصر بر محمد بن ابى بكر برآشفت ؛ دانشگاه 2 / 15 ؛ ملك 6 / 480 « عهد اشتر » ؛ ملى ، تهران 2 / 208 ؛ مجلس 35 / 429 آغاز : اين آن چيزى است كه امر كرده است به آن بندهء خداى ؛ نشريه 2 / 97 ، 98 . * ترجمهء عين العلم - شرح عين العلم . * ترجمهء غرر الحكم و درر الحكم . متن از عبد الواحد فرزند محمد آمدى تميمى . ( د نيمهء سدهء 6 ق / 12 م ) . مجموعه ارزشمندى است از سخنان كوتاه حضرت على ( ع ) به ترتيب الفبايى در آغاز سخنان كه گويا از « صد كلمهء » جاحظ ( د 255 ق / 869 م ) بهره برده است . و نيز گويا نخستين ترجمهء مستقل همان كار جمال الدين محمد خوانسارى است كه به دستور شاه سلطان حسين صفوى ( 1105 - 1135 ق ) انجام گرفته است . اين متن بارها چاپ شده است ( - پس از اين ) . ترجمه از محمد فرزند مجد الدين محمد فرزند قوام انصارى ، براى سيد شمس الدين مرتضى محمد فرزند مرتضى جلال الدين احمد صفّار مشهدى طوسى . ترجمه‌اى است لفظى و زيرنويس ، با ديباچه‌اى به عربى ، كه در دوشنبه 25 ذيحجهء 911 ق به انجام رسيده است . و گويا نخستين ترجمه مىباشد ولى با اين كيفيت . آغاز : الحمد لله الذى هدانا لهذا و ما كنا لنهتدى لو لا ان هدانا الله . . . اما بعد ، فمن تشبث بذيل لواء ولاء النبى . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1575 ؛ ذريعه 16 / 38 - 39 ؛ طبقات 6 / 169 ؛ دايرة المعارف 2 / 194 واژه « آمدى » . دانشگاه 9 / 999 ؛ ملك 4 / 375 ش ( 36 ) 4379 . * ترجمه و شرح غرر الحكم و درر الكلم . متن از آمدى ( - بالا ) . ترجمه و گزارش از آقا جمال خوانسارى ، جمال الدين محمد ( 1121 ق ) . ( - اختيارات الايام 4 / 2780 و جز آن ) . در 3 جلد ، به نام شاه سلطان حسين ( 1105 1135 ق ) . آغاز : غرر و درر الفاظ و معانى سلسله‌آراى شاهد زيباى حمد و سپاس ايزد سخن . . . اما بعد ، بر شيرازه‌بندان صحيفهء دانش . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1575 ( 5 نسخه ) ؛ ذريعه 13 / 376 « شرح غرر » ، همانجا 15 / 38 « غرر و . . . » ؛ اعلام 1 / 465 ؛ طبقات 12 / 146 ؛ روضات الجنات 155 ؛ دايرة المعارف 2 / 194 واژهء « آمدى » . آستان قدس 5 / 45 ، 46 ، همانجا ، نامگو 348 « شرح غرر الحكم و . . . » ( 3 نسخه ) ؛ سپهسالار 2 / 34 ؛ مجلس 6 / 13 ، همانجا 12 / 298 . * ترجمهء غرر الحكم و درر الكلم . متن از آمدى ( - بالا ) . ترجمه از كسى ملقب به حاجى