حقيقت نفس و روح و آنكه وابستگى به امور طبيعى يا اجرام سماوى دارند ، و سلامت آنها معلول چه علتى مىباشد . در آن آمده چنان كه بىچاره عزيز نسفى و حكيم جالينوس كه در طب ماهر و در حكمت و هيأت قاصر بودند تصور كرده‌اند كه . . . آغاز : آفتاب عنايت از فلك ولايت و بروج هدايت بر اراضى قلوب . . . مستعدان . . . و بعد ، اعلام مىرود كه حكماى طبيعى . نسخه‌ها 2 / 857 ( 2 نسخه ) ؛ اعلام 3 / 2202 ؛ طبقات 9 / 134 . اشكورى 12 / 232 ، 235 « نفس » بىنام نگارنده ؛ دانشگاه 12 / 2663 « نامه به حكيم » ؛ ملك 7 / 240 « رسالهء عرفانى » . * نفس ناطقه : رساله در . . . ن . به نوشتهء فهرست‌نگار مأخذ ، مىنمايد كه از مردمان سدهء يازده به بعد باشد . با اين سربندها : 1 - در حقيقت نفس انسانى به مستفاد از روايات ، 2 - اقوال در حقيقت و كيفيت روح ، 3 - در اقسام روح برحسب استعداد ، 4 - در دوام نفس ناطقه ، 5 - در تجريد روح و خلقت آن قبل از جسد ، 6 - معانى نفس و روح و قلب و عقل ، 7 - پاره‌اى مطالب براى مزيد بصيرت ، 8 - فرق ميان وحى و الهام ، 9 - فرق ميان نبى و رسول . آغاز : در بيان معنى نفس ناطقه و مدارجى كه حكماى متألهين براى آن قائل هستند . اگر بخواهيم در معنى و مراتب نفس كه نفوس و عقول بشريه . نسخه‌ها 2 / 857 ( 1 نسخه ) . آستان قدس 4 / 147 . * نفس ناطقه . ن . نسخه نوشتهء 1280 ق . گفتارى است در تحقيق در نفس ناطقه انسان . سربند « تمهيد » دارد . و در آن از مير سيد شريف ( د 816 ق ) ياد شده است . آغاز : اما بعد ، كلام سيد الانام ( ع ) كه يا على اذا تقرب الناس الى خالقهم به انواع العمل و البر تقرب انت . . . دليلى است قاطع و برهانى است ساطع . بدانكه وسيلهء قرب حكيم علام . نسخه‌ها 2 / 856 ش 7663 . دانشگاه 10 / 1570 « رسالهء نفس » . لندن ، روزبراون 148 « نفس ناطقه » . * نفس ناطقه . ن . يكى نيستند . آستان قدس ، نامگو 586 ؟ ؛ دانشگاه 3 / 267 « رسالهء وجيزه در نفس ناطقه » . نشريه 5 / 167 . * نفس . ن . در مجموعه نوشتهء 1216 ق . گفتارى است كه در آغاز از تقسيم نفوس گفتگو مىكند و جدايى آن از تن و پايدارى آن . آغاز : حمد له . . . و بعد ، ببايد دانست كه هر چه ما سواء الله است ، تعالى شأنه ، از روحانيات مجرد . مرعشى - اشكورى 11 / 59 . * نفس . ن . در ديباچهء آن نام حاج ميرزا آقاسى ( 1265 ق ) برده شده است . قم ، مسجد اعظم 492 . * نفس ناطقه . ابن سينا - ماهيت النفس . * نفس ناطقه . شاه نعمت الله كرمانى - بخش عرفان . * نفوس نباتى و حيوانى . بابا افضل - جدايى جان و تن .