احمد منزوى
223
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
ذريعه 9 / 437 « ديوان سراج » ، 438 « ديوان سراجى قزوينى » ، 888 « ديوان قمرى آملى » ؛ فرهنگ سخنوران 2 / 748 . تركيه ، كتابخانهها 223 . * مبدأ و معاد . شيخ احمد سرهندى ، مجدد الف ثانى ( د 1034 / 1624 م ) . ( - اثبات نبوت و جز آن ) . گردآورى خليفهء او محمد صديق بدخشانى كشمى ( - مبدأ و معاد ، بخش عرفان ) ، كه در 1019 / 1610 م به انجام رسانده است . با سربندهاى « منها » . نام سرهندى در ديباچه آمده است . نام گردآورنده و تاريخ تنها در انجامهء دو نسخهء گنجبخش 4743 و 1445 آمده است : اين نسخه كه « مبدأ و معاد » است به نام - انفاس نفيس حضرت فخر كرام - چون كرد « هدايت » اقتباس از سر صدق - در سال هزار و نوزده گشت تمام ( - مشترك ) چاپ شده است . آغاز 1 : الحمد لله المبدأ و المعاد ( احمد لله فى المبدأ و المعاد ) و صلى حبيبه . . . فهذه رسالة شريفة متضمنة لاشارات لطيفه . . . درويشى را هوس اين راه پيدا شد . . . آغاز 2 : الحمد لله الذى انعم علينا و هدانا الى الاسلام . . . فهذه معارف عالية مقتبسة من الانفاس القدسية . مشترك 3 / 1863 ( 16 نسخه ) ؛ نسخهها 2 / 839 ( 3 نسخه ) ؛ مشار 4 / 4489 كه نشانى دو چاپ آن را داده : كانپور ، 1309 ق ، سنگى ؛ امرته ، 1330 ق ، سنگى ؛ رود كوثر 220 تا 342 زندگىنامه و نام كارهايش ، 257 « مبدأ و معاد » او . پاكستان و هند 4 / 216 ؛ علماى هند 12 . نشريه 5 / 449 . اندياآفيس ، چاپى 274 ؛ پاياننامهء خالده صديق 573 ، 1445 ؛ تركيه ، كتابخانهها 279 آغاز برابر 1 ، تركيه ، بروسه 99 ؛ عباسى 1 / 132 ؛ عبد الرحيم 1 / 198 ؛ قاهره ، دار الكتب 2 / 104 ( 2 نسخه ) ؛ كتابخانهها ، تسبيحى 1 / 40 ؛ گنج 2 / 780 ش ، 4743 و نيز ش 11820 ؛ مدينه ، عارف حكمت 44 ف ؛ موزهء بريتانيا ، چاپى 83 ؛ نوشاهى ، موزه 263 ( 2 نسخه ) . * مبدأ و معاد . زبدة الحقايق . از عزيز نسفى ( - انسان كامل ) . چند گفتار از وى به نام « مبدأ و معاد » و يا در اين زمينه در دست هست : 1 - مبدأ و معاد بر قانون اهل حكمت ، كه در پايان فصل 4 آن مىگويد : در شيراز بر خاكجاى ابو عبد الله خفيف در 680 ( 1 - 1282 م ) آن نگاشتم . در 5 « فصل » : 1 - مبدأ ، 2 - عقول و نفوس عالم سفلى ، 3 - معاد ، 4 - حال نفوس پس از مفارقت از تن ، 5 - نصيحت . اين گفتار در « انسان كامل » او ( ص 69 - 82 ) چاپ شده است . آغاز : حمد له . صلات . چنين گويد . . . از اين بيچاره درخواست كردند كه مىبايد كه در مبدأ و معاد بر قاعدهء اهل حكمت رسالهاى جمع كنى . 2 - مبدأ و معاد و عالم كبير و صغير و نزول و عروج ، كه در محرم 689 ق ( 1290 م ) ، و در نسخهء گنجبخش ش 1515 به روزگارى كه ملك عادل شمس الدين به پارس رسيده بود . در 2 « باب » و هر باب در 3 « اصل » و هر اصل چند « فصل » نگاشته است : باب يكم ، در معرفت عالم كبير ، در 3 « اصل » : 1 - سخن اهل شريعت ، 2 - سخن اهل حكمت ، 3 - سخن اهل وحدت . باب دوم در معرفت عالم صغير ، در 3 « اصل » : 1 - انسان و مراتب او ، 2 - انسان صغير نمودار