محمد مهريار
587
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
« ج » معرب « گ » باشد و بنابراين صورت اصلى آن « كگان » است كه در تعريب به صورت كجان درآمده است ولى در معنى آن تفاوت حاصل نمىشود . كچو Kac ? u كچو ، نام سه محل است در اطراف اردستان . نخستين كچوسنگ است و دومين كچومتقال كه هر دو در دهستان حومهء اردستان واقع مىباشد و اما سومين كچورستاق نام دارد و در دهستان زواره قرار دارد . كچوسنگ ديهى است با 324 نفر جمعيت و اما كچومتقال ديه بزرگى بهشمار مىآيد كه 1208 نفر جمعيت آن بوده است ( هر دو در سال 1345 سال آمارى ما ) . « 1 » دهستان حومهء اردستان بسيار آباد است و ديه بزرگى چون مهاباد با 2000 نفر جمعيت دارد . در ميان آنها كچومتقال نيز ديهآبادى بهشمار مىرود ولى همهء ناحيه ، چون از آب قنات مشروب مىشود و رودخانهاى در آنجا نيست و آب قناتها دايما رو به تقليل است ، اقتصاد خيلى شكوفايى ندارد و بجز همين كچومتقال و مهاباد و موغار جايى ديگر را نشان نمىتوان دارد كه جمعيت و تكاپوى اقتصادى روان داشته باشد . محصول ناحيه بيشتر گندم و جو ، انار ، انجير و امثال اين محصولات سنتى است كه در نواحى كمآب اطراف كوير شايع و رايج است . سابقا گفتهايم كه ناحيهء اردستان « 2 » يكى از مراكز مهم تمدن ايران بوده است و قدمت تاريخى و سوابق تمدن و حضارت آن از همه جهت آشكار است و نخستين دليل بر آن ، وجود نامهاى كهن است كه بر روى بسيارى از ديهها قرار دارد و اكثر آنها را ما مورد بحث قرار دادهايم و دليل دوم وجود قناتهاى بزرگ ، طولانى و عميق است كه هنر ايرانيان كهن با نيش كلنگ از زير اين بيابان شنزار خشك چنين آب روانى به وجود آورده است : مثل قنات ارونه در خود اردستان و قنات كهنگ و نيسيان و غيره و غيره . يك دليل ديگر هم بياوريم و به همان اكتفا كنيم و آن وجود لهجهها و زبانهاى مخصوصى است كه در اين ناحيه شايع و
--> ( 1 ) - ن . ك . نشريهء 289 م . آ . ا . ص 7 . ( 2 ) - ن . ك . به : عنوان اردستان و عناوين ديگر در همين كتاب .