محمد مهريار

565

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

اقتصاد از شهرت بسيار برخوردار بود . فرهنگ لرى در محل غالب است و آثار تاريخى در آن وجود ندارد . مرور زمان و نااستوارى بناها سابقهء تاريخى امكنه را محو كرده است . همه چيز آن را بايد در نام آن پيدا كرد . ببينيم قوهك يعنى چه . واژه‌شناسى : فورا بگوييم كه قوهك مصحف كوهك است و ما مىدانيم كه حرف « ق » در تداول عامه مبدل از « ك » است و قوهك درست معادل كوهك است و با اين نام كوهك امكنهء بسيارى در اطراف ايران نامبردار شده است ، چون كوهك ( سراوان ، شيراز ، قصرشيرين ، كرج ، بوشهر و غيره ) و اساسا آرياييان قديم خوش داشته‌اند كه نام زيستگاه خود را با كوه در آميزند ، چنان كه شايد بيش از 100 محل را در ايران بتوان نشان داد كه همه با كوه و حتى با كوه و كمر ( اهر ، بجنورد ، گنبد كاووس ) كوهگان ( سراوان ، ايرانشهر ) ، و غيره و غيره . نامبردار مىباشد . قهجاورستان Qehj va ( e ) rest n ديهى بزرگ ، كهن و معتبرى است در دهستان قهاب . اين دهستان در شرق و شمال شرقى اصفهان از اين پيش دهستانى بسيار معتبر ، آباد ، پرآب بوده است . « 1 » امروز در تداول عامه قهاب را به ضم اول تلفظ مىكنند و تنها ياقوت به نحو صحيح آن را به كسر « قاف » ، ذكر كرده است . « 2 » و اين تلفظ متداول البته خلاف قاعده و دستور است . در تعريب « قه » ( به ضم ) معادل « كه » و « كوه » است و « قه » ( به كسر ) به معناى « كه » و « كهريز » است . بنابراين تلفظ صحيح اين دهستان قهاب است به كسر اول ولى قهجاورستان كه ديه معتبر و بزرگ اين ناحيه است در تداول عامه مردم محل آن را قجبرسّون به فتح اول مىنامند . در سال 1345 جمعيت اين ديه 1861 نفر بوده است و اينك حتما بيشتر است چون‌كه اگرچه آب ناحيت قهاب كم شد و كهريزها و كىهاى بسيارى ، كه تا به داخل شهر اصفهان از سوى خاور كشيده مىشد خشكيده است ، با اين وصف به علت نزديكى به شهر و عبور شاهراههاى بزرگ اصفهان - يزد . اصفهان - تهران و شاهراه اصفهان به فرودگاه رونق اقتصادى بسيار پيدا كرده است . خود ناحيه بسيار قديمى است و وجود ديه‌هايى با نامهاى كهن علامت روشن

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نامواژه‌هاى كلمنجان ، لفتان ، قهساره و قهياز و قهه در همين فرهنگ . ( 2 ) - ن . ك . به : ياقوت ، معجم البلدان ، ذيل كلمهء قهاب .