محمد مهريار

564

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

دارد . مردم ناحيه سختكوش ، ساده‌دل ، راستگو و بسيار زحمتكش‌اند . واژه‌شناسى : با تقطيع قودجان و با رعايت قوانين تعريب مىبينيم كه قودجان از دو جزء « قود » و « جان » معادل « كود » و « كان » تركيب يافته است . به تعبير ديگر قودجان درست معرب « كودكان » است و گذاشتن نام « كودكان » بر محلى يعنى ناميدن محل به اسم نوباوگان اهل محل هم دلاويز و هم مناسب و هم زيباست . و در اطراف ايران نواحى بسيارى را به اين اسم مىبينيم به صورت كودك ( ساوه ، ايلام و غيره ) به صورت كودكان ( لاهيجان و بيرجند و غيره ) و كودكان ما هم نيز يكى از اين اسامى است و نشان علاقهء مردمان قديم ايران به كودك و تربيت او بوده است . قوهك Quhak قوهك ديهى است نسبتا بزرگ در دهستان ورزق ( معادل ورزك ) فريدن . در سال 1345 كه آمار آن را در پيش روى داريم اين ديه 559 نفر جمعيت داشته است . « 1 » دهستان ورزك كه اين ديه در آن واقع است دهستانى بزرگ و معتبر و حاصلخيز مىباشد . خود نام ورزك يادآور حاصلخيزى و زراعت سودآور اين ناحيه است و ديه‌هاى بسيارى با نامهاى كهن نيز همچون دهق ( دهك ) ، بزهه ، گنجه ، موغان ، ميلاگرد ، ننادگان و غيره و غيره نشان قدمت اين ناحيه را جار مىزنند . « 2 » دربارهء فريدن اطلاعات مستوفى در ذيل نامواژهء ديه‌هاى مضافات آن آورده شده است . كه براى مزيد اطلاع مىتوان بدان مراجعه كرد . اين ناحيهء سردسير حاصلخيز در غرب اصفهان افتاده است و از پيش مىگفتند كه فريدن انبار غلّهء اصفهان است . سابق بر اين بارندگى بسيار بود و اين ناحيه چشمه‌سارها داشت و قنات‌ها و گندم ديم در بيابانها فراوان به عمل مىآمد و شكوفايى اقتصادى اين محل چشمگير بود و صحارى آن براى پرورش دام سخت مساعد بود . مردم با فرهنگ محلى خود با اكتفا به نفس زندگانى خوشى داشتند . اينك وضع دگرگون شده است . نه آن آبها هست و نه آن دامها و نه آن كشت و كارها . فريدن را كه از باب افسانه به فريدون منسوب مىداشتند در عالم زراعت و

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 69 . ( 2 ) - ن . ك . به : نامواژه‌هاى موغان و ننادگان در همين كتاب .