محمد مهريار

پيشگفتار 5

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

پيشگفتار به نام خدا خداى را سپاس كه باز هم به‌عنوان « بزرگداشت اصفهان » و پژوهش در خصوص اين شهر تاريخى ، گام بلند ديگرى برداشته مىشود و همتى ديگر بدرقهء راه پژوهشگران مىگردد . اصفهان درخور هرگونه عنايتى است و جا دارد كه محققان و انديشه‌وران بدان توجه خاص مبذول دارند و زواياى پنهان فرهنگ آن را بيشتر بنمايانند ، و هر روز شاهد هستيم كه تلاشى مستمر و اقدامى شايسته به همت استادانى ارجمند و دانشمندانى فرهيخته به عمل مىآيد و مشاهده مىكنيم كه حاصل يك عمر مطالعه و تحقيق دربارهء اصفهان را تدوين و تصنيف كرده و به جامعهء علم و آگاهى عرضه مىنمايند . در اين كتاب ، نتيجهء سالها پژوهش و تحقيق دانشمندى گرانقدر و محققى ارجمند ، حضرت استاد محمد مهريار كه خدايش زنده دارد و عمرش را دراز گرداند ، به نام فرهنگ نامها و آباديهاى كهن اصفهان به دوستداران اصفهان بزرگ و به پيشگاه اهل تحقيق و دانش تقديم گرديده است . چه بسيارى از نامها و اسامى روستاها و شهرهاى كشورمان كه براى مردم زمان ما نامفهوم و غيرقابل شناخت است ، چه بسا اسمهاى شهرها و روستاها و آباديها براساس تفكرات و انديشه‌ها و حوادث زمانهاى گذشته و شايد چندين هزار سال پيش تعيين شده است و يا اينكه مردم هر محل ، سكناى خود را بدان نامها ، خوانده‌اند ، ممكن است بسيارى از اين اسامى و اعلام را مردم دوران ما نشناسند و يا از چگونگى نامگذارى آن بىخبر باشند ، و ريشه و مبناى واژه‌ها را در فرهنگها و كتابهاى لغت نتوانند پيدا كنند ، و گاهى نمىدانند كه اين واژه از عربى و يا زبان ديگرى چگونه وارد زبان پارسى شده و يا از كلمات پارسى قديم است و به دوره‌هاى رواج زبانهاى درى و پهلوى و . . . باز مىگردد ، هر گروه و قبيله و جمعيتى ، زبانى و گويشى داشته و لهجه‌هاى متفاوتى دارد كه گاهى از يكديگر باز شناخته نمىشود ، و محقق صاحب‌نظرى بايد باشد كه آنها را ريشه‌يابى كرده و وجه تسميه هر كدام را جداگانه پيدا كند و با استدلال درست تدوين و تصنيف نمايد ، مخصوصا در كشورهايى كه تمدّن و فرهنگ طولانى داشته‌اند و گذشته‌هايى دور در عمق تاريخ دارند ، هر واژه ممكن است سابقه‌اى چندين هزار ساله داشته و پيدا كردن مبناى آن براى هركس امكان‌پذير نباشد .