در اصفهان ما كه شهرى با سابقهء تاريخى به اندازهء همهء ايران است و تمدنى شكوفا و آثارى از گذشته‌هاى دور ، از پيش از اسلام و مسلمانى و از دوران حضرت ابراهيم ( ع ) و انبياى بنى اسرائيل ، و نشانه‌هايى از آن روزگاران دارد ، اكثر واژه‌ها و نامها ناشناخته‌اند و هركس به‌صورتى ترجمه و تفسير و تحليلى بر آن دارد و ديدگاههايى را ابراز مىكند . در اين امر مؤلف انديشمند و فرزانهء كتاب ، نهايت تلاش را به كار برده تا اين كلمات را ريشه‌يابى كند و از متون بسيار قديم و از تحقيقات و يافته‌هاى مستشرقان و انديشمندان ديگر مناطق جهان و ايران بهره گرفته و بسيارى از نامهاى كهن آباديها و محلات و شهرها و روستاهاى مربوط به منطقهء اصفهان را به‌دست آورده است ، چه اصفهان بزرگ كه از يزد تا قم و از طبس تا منتهاى چهارمحال و بختيارى وسعت داشته و چه اصفهان تقسيم‌بندى سياسى شدهء سالهاى اخير ، همه را گرد آورده و روى آن زحمتها كشيده و شبها و روزهاى بسيارى را به تحقيق پرداخته و نكات مهمى را جمع‌آورى نموده است . كارى بزرگ و درخور تحسين و تمجيد انجام گرديده ، بسيارى از نامهاى به ظاهر بدون معنى و دشوار ، معنى شده و ريشه‌يابى گرديده است كه در گذشته براى اهل تحقيق عدم شناخت اين اسامى معضلى بوده تا به همت مؤلف گرامى اين معماها را حل كرده و باعث سرافرازى و موفقيت اصفهان شده است و مىتوان ادعا كرد كه يكى از تحقيقىترين كتابهاى سالهاى اخير است كه منتشر مىگردد . مؤلف محترم اين كتاب ، استاد محمد مهريار سالهاى بسيار در ايران و عراق و كشورهاى اروپايى و امريكا ، در حوزه‌هاى علميهء اصفهان و نجف ، و در بزرگترين دانشگاههاى غرب علم آموخته و مطالعه كرده‌اند . و با بسيارى از افكار و انديشه‌ها و آداب و رسوم و زبانهاى ديگر آشنايى پيدا نمودند . استاد مهريار سالها در حوزه‌ها و دانشگاهها تدريس داشته و چه بسيار كتابها كه نوشته‌اند يا ترجمه كرده‌اند كه افتخار انتشار تعدادى از آن را به « كنگرهء بزرگداشت اصفهان » تقديم داشتند . ايشان در سال 1297 هجرى شمسى در بيت علم و تقوا ، خاندان علماى نجفى مسجدشاهى كه از خانواده‌هاى اصيل اصفهانى بوده‌اند زاده شده و از ابتداى زندگى با علم و دين و سياست ، و تدريس و تحقيق ارتباط مستقيم داشته است ، و خود چكيدهء محضر علم و ادب بوده و با استعداد سرشارى كه خدايش عنايت فرموده بود در بسيارى از درياهاى دانش و معرفت شنا كرده و در رشته‌هاى مختلف علوم متداول روز به مقام و الا رسيده است ، پدرش مرحوم آيت اللّه حاج شيخ ابو الفضل نجفى پسر مرحوم آيت اللّه حاج شيخ محمد على مشهور به ثقة الاسلام و برادرزادهء آيت اللّه آقاى حاج شيخ محمد على معروف به آقا نجفى و مرحوم آيت اللّه حاج آقا نور اللّه مسجدشاهى از علماى فعّال دوران قاجار و مبارزان ضد استبداد و از پايه‌گذاران مشروطه و الغا كنندهء قرارداد « رژى » در اصفهان بودند . مهريار افتخار اصفهان است و خود به اصفهانى بودن افتخار مىكند ، ايرانش را و اصفهانش را