هيچ سرزمينى به اين تعداد و كيفيت وجود ندارد و همچنين دربارهء تدابير و ترتيباتى كه ايرانيان كهن تا امروز براى حفر و لايروبى قناتها داشته‌اند و همچنين دربارهء اصطلاحات رايج در بين مقنّيان و اسباب بسيار ساده و دقيقى كه آنان را در به انجام آوردن چنين كار مهمى كامياب ساخته است ، مىتوان كتابها نوشت . در نواحى شرقى ايران و از آن جمله كرمان قناتهايى هست دو رويه و سه رويه و چندان عميق كه به‌قول ناصر خسرو ژرفاى برخى از آنها به سيصد گز مىرسد و بعضى از آنها چندين فرسخ طول دارد و همهء اينها نشان زحماتى است كه اقوام ايرانى در راه تهيهء آب كشيده‌اند . آب درآوردن از قنات و پس از آن به كار بردن آن و همچنين با صرفه‌جويى بسيار به‌طورى كه با حداقل مصرف حداكثر حاصل از آن به‌دست آيد و همچنين تقسيم زمانى و مكانى آب همه‌چيزهايى است كه ايرانيان در راه علمى و تحقيقى آنها سخت كوشيده و به نتايج بسيار رسيده‌اند . فى الحقيقه قنات حماسهء مردم ايران است كه بر صفحهء بيابانها نوشته شده است . در مورد اين ديه چيز گفتنى ديگرى وجود ندارد . فقط بگوييم كه گذشته از اين ديه امروز آبادان مركز صنعت بزرگ نفت در جنوب ايران است و نام امكنهء ديگرى هم در جاهاى ديگر ايران و از جمله در گنبد كاووس مىباشد . جالب است كه بدانيم محض تأييد آنچه دربارهء آب گفتيم كه محلى در سيرجان به نام آب‌آباد ناميده شده و باز جالب است كه بدانيم قريب 470 محل در ايران نامشان با آب آغاز مىشود . « 1 » آبادچى b dc ? i اين آبادى ديهى است در شهرستان فريدن از مضافات اصفهان كه برحسب نشريهء شمارهء 289 مركز آمار ايران « 2 » در عداد ديه‌هاى دهستان چادگان فريدن اصفهان ذكر شده است . در فرهنگ آباديها و مكانهاى مذهبى كشور « 3 » كلمهء عليا هم به آن اضافه شده است و آن را آبادچى عليا ذكر كرده‌اند ، ولى اسمى از آبادچى سفلى نياورده‌اند . به‌هرحال اين آبادى ديهى بزرگ نيست و

--> ( 1 ) - محمد حسن پاپلى يزدى ، فرهنگ آباديها و مكانهاى مذهبى كشور ، انتشارات آستان قدس ، مشهد ، 1367 ، از اين پس با حروف اختصارى فرهنگ . آ . م . م . مشخص مىشود . ( 2 ) - ن . ك . همين كتاب مذكور در متن ، ص 61 . ( 3 ) - ن . ك . به : همين كتاب ، ص 31 .