محمد مهريار

358

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

به نامهاى فروشان و ورنوسفادران نامبردارند . واژه‌شناسى : اين نامواژه با همهء تفصيلات و توضيحات و تشكيك‌هايى كه دربارهء آن شده است ، سرانجام و به مظّنهء اقرب به يقين از نام طايفهء آريايى « خوز » گرفته شده و تركيب واژه‌شناسى آن‌چنين است : « خوز + ان » ، جزء اول نام قديمى طايفهء « خوز » است كه خوزستان و اهواز ( - اخواز جمع عربى خوز ) هم از آن ساخته شده است و جزء دوم آن پسوند جمع و نسبت و كثرت است و دو جزء بر روى هم يعنى جايى منسوب به خوزها و يا محل و مقر خوزان . در اينجا ما درصدد نيستيم كه توضيحات بيشترى دربارهء اين طايفهء « خوز » و علت و كيفيت اقامت آنها در اينجا و خوزستان بيان كنيم كه اين خود موضوع ديگرى است . مجال موسّع و بيشترى لازم دارد . در اطراف ايران نامواژه‌هاى ديگرى هم داريم كه از « خوز » تركيب شده است ، نظير ؛ خوزران دامغان ، خوزنان و خوزنين قزوين و خوزين لار و غيره و همه نشان اين است كه قوم خوز در اين نواحى و از همه مهمتر در خوزستان زندگى مىكرده‌اند و نام خود را هم به محل زيستگاه خود داده‌اند . البته جاى سؤال باقى است كه اينان كه بوده‌اند و چگونه به اينجا آمده‌اند . و تمدن آنها و كيفيات معيشت آنها چگونه بوده است . مىتوان پنداشت كه خوزها هم از همان طوايف آريايى بوده‌اند كه در اطراف ايران سكونت جسته و تمدن و آداب و عادات خود را به ناحيهء خود بخشيده‌اند كه تا امروز برخى از آنها و از جمله نامشان و شايد گوشه‌هايى از گويش آنها براى ما باقى مانده است . خوشويه Xo S uye ( h ) خوشويه ( خشويه ) ديهى است سرسبز ، خرم و دل‌آرا كه آن را در شمار ديه‌هاى آيدغميش ( آيدغمش برحسب تداول عامه ) محسوب داشته‌اند . در سال 1345 اين ديه 822 نفر جمعيت داشته است و برحسب تقسيمات پيشين در عداد ديه‌هاى لنجان اصفهان به‌حساب مىآمده است . از اين نام در موقع خود ذيل كلمهء لنجان و النجان ياد خواهيم كرد . عجب آنكه در حال حاضر اين دو واژه چندان مورد استعمال ندارد و تقسيمات جديد حاوى اين دو واژه نيست . در حال حاضر كه اين سطور بر بياض مىآيد ، جمعيت و