محمد مهريار
303
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
سخت آبادان و زمينهاى آن گرانبها شده است . اين ده از دو سو مورد حملهء شهرگرايى است ؛ هم از اصفهان از سوى خاور و هم از خمينىشهر و كموبيش جزو اصفهان بهشمار مىآيد . ما هم دربارهء آن توضيح بيشترى نمىدهيم جز اينكه مىگوييم در سال 1345 جمعيت آن 1654 نفر بوده و امروز به مراتب بيشتر است . « 1 » واژهشناسى : بىشك اين نامواژه از « جوى » به معنى « راه آب » مشتق شده و اهالى خود آن را جوقآباد تلفظ مىكنند . ( در لهجهء روستايى اصفهان ، جوى - جوق است ) و نامگذارى محل به نام « جوى » مناسب است يعنى جايى كه آب آن از « جوى - جوق » تأمين مىشود . نظاير اين نام را باز هم داريم : جوقان ( مشهد ) ، جوقين ( زنجان ، كرج ) نمونه و دلايل خوبى بر اين واژهشناسى هستند . جوباره Jub re اى خداوند هفت سياره * پادشاهى فرست خونخواره تا كه دردشت را چو دشت كند * جوى خون راند او ز جوباره كمال الدين اسماعيل جوباره نام يكى از محلههاى اصفهان است كه همواره محل سكونت يهوديان بوده است . برحسب حالت حاضر اصفهان اگر چهارراه خيابان هاتف و خيابان جمال الدين عبد الرزاق را در نظر آوريم در سمت شمال شرقى آن ناحيهء جوباره قرار دارد . دنبالهء خيابان جمال الدين عبد الرزاق و ولىعصر فعلى تا برسد به خيابان سروش حد جنوبى آن است . در شمال اين خيابان بيشتر خانههاى كوچك ، گود ، كوچههاى باريك و تاريك ، جوباره است كه همه دارد تغيير شكل مىدهد و به صورت جديد درمىآيد ولى هنوز هم از بافت كهن آن آثارى باقى است . محلهء جوباره كه گفتيم محل اسكان يهوديان بوده است به احتمال قوى همان يهوديهء سابق است كه يكى از دو محلهء بنيادين اصفهان بوده و رفتهرفته وقتى اصفهان از صورت دو شهر ، شهرستان و يهوديه جدا شده و در يك حصار قرار گرفته بقاياى آن به صورت اين محلت درآمده و باز هم مسكن يهوديان بوده است . وقتى در سال 444 ه . ق ناصر خسرو از اصفهان
--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 43 .