محمد مهريار

226

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

پشتيبانى خود دارد ، همواره قدمت خود را حفظ مىكند . در مورد جامعه‌شناسى اين نواحى بايد همواره نكته‌اى را در نظر داشت : يكى اينكه يزد از مراكز قديم حضارت و تمدن ايران بوده است و اين خصوصيت با صبغهء خاصى كه در نوع معيشت و استحكام بنيادهاى اخلاقى و اقتصادى در مردم نواحى مختلف وجود دارد قابل درك است ؛ به همين دليل هم ديه‌هاى بسيار كوچك را مىبينيم كه در اطراف اين دهستان و ساير دهستانها كه بر روى پاى خود ايستاده و رنگ و صورت درخشان كهن را بر پيشانى نام خود حفظ كرده‌اند . بوز ما نيز همهء اين خصوصيات را دارد . نظر به اينكه آب قناتها كم شده احتمال بسيار وجود دارد كه جمعيت اين ديه كمتر شده باشد اما نامش همواره اهميت خود را حفظ مىكند . واژه‌شناسى : در تقطيع بوز مىبينيم كه اين نامواژه به اجزاى « ب » + « وز » ( معادل « اوز » و « اوز » هم به دو جزء « او + ز » ) تقسيم مىشود . به بيان ديگر تقطيع اين واژه به صورت « به + او + ز » است . اما جزء اول « به » همان معناى خوب و نيكوست و جزء دوم « آو » همان واژهء آب است و « ز » حرف هموندى است كه همواره ديده‌ايم در صورتهاى « آز » ، « آژ » ، « ايز » ، « ايژ » ، « ايز » و غيره وجود دارد پس بوز هم صورت ديگرى از « به‌آز » است يعنى خوشاب و با واژهء خوش و به بسيارى از امكنه نامبردار مىباشد . براى توضيحات بيشتر دربارهء اين ديه رجوع كنيد به نامواژه‌هاى بوزان و كذاب . بوزان Buz n بوزان ديهى بزرگ و امروز شهركى آباد است كه آن را در عداد ديه‌هاى دهستان جى از شهرستان اصفهان به حساب آورده‌اند ولى امروز بوزان به مناسبت قرب جوارى كه از يك سو به خوراسگان و از سوى ديگر با شهر اصفهان دارد جزو اصفهان مىشود يعنى آن‌قدر فاصلهء آن نزديك است كه طولى نخواهد كشيد محلتى از اصفهان بزرگ به‌شمار خواهد آمد به همين جهت نام ديه بر آن ديگر درست نيست . اين محل را به‌طورى كه گفتيم جزو دهستان جى قلمداد كرده‌اند و جى همان واژهء كهن « گى » و خود اصفهان است و سابق بر اين اصفهان و جى هر دو باهم استعمال مىشد . « 1 » به هر صورت اين ناحيهء كهن كه قدمتش به

--> ( 1 ) - ن . ك . به : مقدمهء ذكر اخبار اصفهان ، اثر حافظ ابو نعيم ، ترجمهء نويسنده و مفضّل بن سعد مافروخى محاسن