محمد مهريار

166

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

مىگردد . به‌هرحال اين ديه را در عداد ديه‌هاى دهستان وردشت شهرستان سميرم ذكر كرده‌اند . « 1 » تعداد جمعيتى كه براى اين ديه با نهايت تعجب ذكر كرديم مربوط است به سال 1345 و سرشمارى آن سال از آن پس بر نويسنده آشكار نيست كه آن يك نفر هم مانده است و يا به راه خود رفته و بر سر انديجان چه آمده هيچ‌كدام معلوم نيست ، ولى به‌هرحال نام اين ديه در تاريخ و جغرافياى ايران محلى بزرگ دارد و بسيار كسان از ناموران پيشين به اين محل منسوب بوده‌اند . تا آنجا كه نويسنده تحقيق كرده است قريب 60 ناحيه و ديه در اطراف ايران با كلمهء « اند » آغاز مىشود و در ميان اينها نام اندوان و اندلان را در اصفهان ديديم . « 2 » توضيحاتى كه دربارهء اين دو نام داده‌ايم در مورد تمام نواحى كه با اين نام بزرگ كهن عزيز آغاز مىشود صادق است . براى نمونه اسامى اندبيل ( خلخال ، مرند ) ، اندروخ ( مشهد ) ، اندرود ( خلخال ) ، اندريان ( اهر ) ، اندقان ( بجنورد ) ، اندوار ( بابل ) ، انداب ( اهر ) ، انديس ( تبريز ، ساوه ) ، انديكان ( بروجرد ) ، انديمان ( سنندج ) را ذكر مىكنم . به‌طورى كه ملاحظه مىشود و خود اين واژه‌ها داد مىزند همه كهن هستند و بعضى از آنها مثل انديمن سنندج و انديس تبريز و انديمشك خوزستان و اندآب اهر نمونهء تركيباتى است كه نظاير آن را در عناوين مربوط در اين كتاب آورده‌ايم و خود تركيب آنها نشانى از قدمت و درستى استعمال واژه است . واژه‌شناسى : به‌طور خلاصه « اند » و مصغر آن « اندو » ( يا كيفيت تلفظ ديگر از اين كلمه ) نام طايفه‌اى از آرياييان كهن بوده است كه در ناحيه‌اى اقامت كرده و از باب اطلاق حال و محل اندوآن معادل « اندآن » و يا « اندكان » و « انديس » نام يافته‌اند . واژهء اندقان بجنورد و اندگ بيرجند با « انديكان » مورد بحث ما بىشك از يك ريشه‌اند و همچنين است اندلان اصفهان و دو اندل در هشتپر و يك اندگ در بيرجند كه اطلاعات بيشترى دربارهء محل و جغرافياى آن در دست نيست . چه خوب بود اگر جغرافياى تاريخى امكنهء ايران به تفصيل با عكسها و خصوصيات چاپ مىشد و در دسترس همگان قرار مىگرفت . اندير Andir اندير را ديهى دانسته‌اند در ناحيهء دهستان حومهء شهرستان نايين . اين ديه در سال 1345

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ( 2 ) - ن . ك . به : در همين كتاب ذيل اين عناوين .