محمد مهريار

167

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

فقط 17 نفر جمعيت داشته است . « 1 » و در حال حاضر چون خود نايين و اكثر توابع آن خشكيده است و مردم آن پراكنده شده‌اند به احتمال قريب به يقين خشك شده و يا قنات آن آنقدر آب ندارد كه زراعت را به كار آيد ، ولى نام آن همچنان شكوه قدمت خود را حفظ مىكند به همين جهت هم به واژه‌شناسى آن مىپردازيم . براى خصوصيات نايين و مضافات آن مراجعه كنيد به خود نامواژهء نايين و توابع آن . ببينيم اندير يعنى چه . واژه‌شناسى : اين نامواژه مثل نامواژه‌هاى ديگر دهستان حومه قديمى است و قدمت از سر و روى آن مىبارد . هرچند كه امروز حقارت و كم‌آبى گريبانگير آن است . اين نامواژه از دو جزء « اند + ير » تركيب شده است و در همين دهستان ديهى ديگر به نام اندوان وجود دارد و امثالى مانند ؛ اندوهجرد ، انده ، انديزه به ترتيب در كرمان ، زاهدان ، پيرانشهر ، تبريز ، ساوه و انديكان بروجرد و همچنين اندخود شهر قديمى تركستان روس ( امروز تركمنستان ) كه شاه عباس فتح كرد و بعد آن را خراب كرد همه به ما مىگويند « اند » و « اندو » ( مصغر آن يا منسوب به آن ) نام يك طايفهء آريايى كهن بوده است كه بر تمام اين بلاد و امكنه نهاده شده و وحدت قوم آريايى را مىرساند كه چگونه با همهء تفرق در اطراف كشور باز هم وحدت خود را حفظ كرده و تمدن و فرهنگ زبان خود را محفوظ داشته‌اند و اما « ير » هم پسوند نسبت است كه بيشتر در مورد آب مىآيد و نسبت به آب را نشان مىدهد و اندير يعنى آب « اندها » و يا قنات « اندها » . اور Owr در ذيل اين بن‌واژه بايد از نامواژه‌هاى اورجن ، اورگان ، اوره‌گان ، اورموده ، اوره و . . . نام ببريم . پيش از شروع به مقصود اين پوزش را بخواهيم كه چرا بر خلاف روش هميشگى خود نام چند محل را به جاى يك محل در يك عنوان مورد بحث قرار مىدهيم در حالىكه هركدام اينها در بلوكى و شهرستانى قرار دارند . راستى آنكه به نظر ما هر چقدر بحث دربارهء نام ديه‌ها و امكنه دلاويز و سودمند باشد به‌دست آوردن ضابطهء نامگذارى و وجه اشتراك ميان نامها مطلوب‌تر و سودمندتر است . چنان كه دربارهء بحث از نامهايى كه به اسم

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 77 .