برانند . بعدها اين قلعه‌ها مبدل به ديه‌ها و شهرها شد . « 1 » اين قلعه‌ها را « ويس » و رئيس آن را « ويسپد » مىگفتند و هرچند قبيله كه در محل سكونت مىگزيد رئيسى داشت كه آن را « گئوپد » مىناميدند و خود آن محل را « گئو » « 2 » و محل سكونت عدهء زيادترى را « دهيو » و رئيس آن را « ده‌يوپت » مىگفتند . از واژهء « گئوپت » همان كلمهء كدخدا و از واژهء « دهيو » همان ديه آمده است . عادت اين آرياييان بود كه نام جمع آنها را به محل اطلاق مىكردند . پس اندوان مىشود محل سكونت و اقامت طوايف يا طايفهء « اند » و يا « اندو » و نظاير آن در بسيارى از امكنهء ديگر در ايران وجود دارد . از ريشهء كلمهء « اند » و « اندو » در اصفهان باز هم نمونه‌هايى داريم . چنان كه در اندلان و اندشك ( اردستان ) « 3 » در كلمهء « اندو » مىتواند « و » اندو براى تصغير باشد و مىتواند هم جزء نام به حساب آيد . به هر صورت بىهيچ شك و ترديدى اين هر دو كلمه از يك ريشه و يك منبع آمده‌اند . به گمان اقرب به يقين نام طايفهء اندو بوده است و به همين دليل نام محل سكونت « اندآن » و يا در تلفظ و تركيب رايج اندران يا اندلان شده است ، توضيح اينكه « ران » و « لان » يك واژه است مركب از « ر + ان » به جهت اينكه « ر » و « ل » در خط پهلوى با يك علامت نوشته مىشده است . تا اين بحث را به پايان نبرده‌ايم بگوييم كه در ناحيت قهاب اصفهان كه بر شمال شرقى اصفهان افتاده است نيز ديهى داريم درست به همين نام اندوان منتها خيلى كوچكتر . جمعيت آن از 121 نفر بيشتر نيست و ساير خصوصيات آن را هنگام بحث از ديه‌هاى اين ناحيت به شرح خواهيم آورد . « 4 »

--> ( 1 ) - ن . ك . به : ايران باستان ، مشيرالدوله ، ص 158 . ( 2 ) - اين واژه به صورت نزديك به اصلى در بسيارى لهجه‌ها تا به امروز براى ما مانده است ، هرچند كه در لهجهء فارسى حاضر از آن نشان نمىبينيم . در قهرودى مثلا در مقابل خانهء فارسى « كيبا » ( Kiba ) و در نطنزى و اردستانى « كيا » ( Kia ) و در گويش زردشتيان « كده » ( Kedeh ) داريم كه درست معادل « كد » فارسى است و هر دو از همان واژهء « گئو » و « گئوپت » كهن آمده‌اند . در برخى ديه‌ها نشانى از كلمهء « گئو » در نام آنها باقى مانده است . فى المثل در « كيچى » و « كجو » و امثال اينها . كيچى ديهى است نزديك اصفهان و كچو نام دو ديه ديگر است در ناحيت اردستان كه در همين كتاب ذيل عنوان خودشان خواهند آمد . ( 3 ) - ن . ك . به : نام اين دو ديه در همين كتاب . ( 4 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 37 .