محمد مهريار
163
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
اندلان Andel n و برحسب عرف تلفظ رايج محلى به لهجهء اصفهان اندلون به كسر همزهء اول و سكون ثانى و كسر « دال » ، ديهى است در دهستان براآن اصفهان كه در عداد ديههاى براآن جنوبى قلمداد شده است . براآن اصفهان كه در آمارگيرى سال 1345 آن را به دو جزء شمالى و جنوبى تقسيم كردهاند و اندلان ما در عداد ديههاى براآن جنوبى به قلم آمده است ، بلوكى است وسيع در خاور اصفهان بر هر دو سوى زايندهرود و بلافاصله پس از دهستان كرارج . « 1 » اين هر دو دهستان ، برحسب آثار باقىماندهء باليه از مسجد و مناره و برج ، و همچنين يادى كه در كتب تاريخ و ادب و جغرافيا از آنها شده است ، همانگونه كه واژهء اسامى آنها نشان مىدهد ، بسيار قديمى و كهن هستند و از مراكز كهن تمدن و حضارت اقوام ساكن اصفهان مىباشند ، و به همين جهت واژههاى كهن نيز در نام ديههاى اين بلوك كم نيست و از آن جمله است نام اين ديه كه سخت در بادى نظر شگفت و شايد بىمعنى مىنمايد ، بالاخص وقتىكه با ديه ديگرى در همان بلوك به نام كندلان ( در لهجهء محل « كندلون » به ضم « كاف » عربى ) پشت سر هم آيد . بههرحال اندلان در سنوات اخير پس از الحاق آب كوهرنگ به اصفهان و رواج تلمبههاى آبكشى در مزارع كنار زايندهرود بهسرعت رو به آبادى نهاد ، در حالىكه از اين پيش روستاى براآن به علت خشكسالىهاى متوالى و آفات زراعى از قبيل سن و ملخ و از همه بدتر بيمارى مالاريا ناحيتى بسيار مستمند ، ضعيف الحال و تقريبا خراب بود ، اينك بهسرعت آباد شده است و امروز درختستانهاى انبوه ميوه و كبوده و چنار آن را دربرگرفته است و اراضى آن همه مزروع و معمور شده است . برحسب سرشمارى سال 1375 جمعيت اندلان 1052 نفر برآورد شده است . امروز بىشك جمعيت آن بيشتر است و آبادى آن رو به فزونى است . گفتيم كه براآن محل سكونت و تمدن اقوام كهن بوده است ، ولى در روش
--> ( 1 ) - كرارج به فتح اول نام كتابى بلوكى است در شرق اصفهان كه خود كلمهء كرارج داد مىزند قديمى است و در عرف عامه كراج تلفظ مىشود با كسر اول و بىشك كرارج - كراج - كرج ( تهران ) به كسر و با فتح اول يك مبدأ و منشأ دارد كه در اين كتاب در جاى خود مورد بحث قرار خواهيم داد . رجوع كنيد به عنوان اين كلمات در كتاب حاضر .