اسفنديار ، نام پهلوان فرزند گشتاسب تا امروز مورد علاقه و نظر مردم ايران است . از قضا در دهستان لردگان بختيارى ديهى به نام اسفنديار داريم كه 69 نفر جمعيت دارد « 1 » و باز اسفنديار نام ديه بزرگى است با 462 نفر جمعيت « 2 » در دهستان ديهوك از شهرستان طبس و در شهرستان نيشابور ديه ديگرى داريم باز به نام اسفنديار كه 505 نفر جمعيت دارد . « 3 » روى هم رفته كلمهء اسفند مورد علاقهء مردم است و چنين بوده است و وجود امكنهء بسيار از قبيل اسفندك و اسفندقه و امثال اينها كه ما به لحاظ رعايت عدم تطويل متعرض آنها نمىشويم ، روشنگر همين علاقه و توجه مردم ايران به اسفند و قدس و مقدس مىباشد تا حدى كه اين بنده استقصا نموده‌ام ، وجود قريب 27 ناحيه و ديه در ايران با اين نام و يا شبيه به آن وجود اين علاقه را آشكار مىسازد . اگر بخواهيم امثلهء ديگرى را با اين نام يادآور شويم بايد از نام اسفند در دهستان كاوكان شهرستان جيرفت و دهستان سينوئيه شهرستان كرمان ياد كنيم . به نام اسپندار نيز ديهى داريم در دهستان چاه‌گهى در شهرستان كرمان . « 4 » اسفندران هم ديهى است در دهستان كوقر از شهرستان بافت . « 5 » و باز به همين نام ديهى است در سيرجان . « 6 » اما دربارهء تقطيع اين كلمه چنان كه به تضاعيف گفته‌ايم اين واژه از سه جزء تشكيل شده « اسفند + ار + ان » . با كلمهء اسفند آشنا شديم و مىدانيم كه همان واژهء دل‌انگيز اوستايى مقدس است و حرف « ر » همان‌گونه كه به تفاريق گفته‌ايم حرفى است كه براى پرهيز از صعوبت از تلفظ حروف مصوت ( وقايه ) در زبان فارسى مىآيد . پارسىگويان براى پرهيز از اين صعوبت گاه باشد كه حرف كاف به كار ببرند و گاه حرف « ر » و به اين ترتيب « بنده » در جمع به جاى « بنده‌آن » مىشود بندگان و اسفنداآن مىشود اسفنداران . قابل توجه است كه هاى غير ملفوظ در كلماتى مثل بنده و نامه و غيره در زبان پهلوى بندك و نامك مىباشد .

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 302 م . آ . ا . ص 9 . ( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 269 م . آ . ا . ص 172 . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 269 م . آ . ا . ص 284 . ( 4 ) - ن . ك . به : نشريهء 283 م . آ . ا . ص 107 تا 110 و 171 تا 176 و 192 . ( 5 ) - ن . ك . به : همان كتاب ، ص 18 . ( 6 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ص 58 .