واحد از امپراتورى اسلام نوشته شده بود و چنين برمىآيد كه بر متن پاره‌اى از اين تك نگارىها مقدارى از دانش خود او نيز افزوده گشته است . البته پس از اختصار فراوان و تجديد نظم و ترتيب مقالات ، آنگاه به استنساخ تقريبا لفظ به لفظ آنها پرداخته و فصل‌هاى مختلف نزهة القلوب را پديد آورده است . يك مثال خوب براى نمودن اين روش در تأليف كردن كتابى جديد ، فصلى است كه در آن به توصيف ولايات فارس و شبانكاره پرداخته كه در حقيقت رونويسى كوتاه ولى خلاصه شده از فارسنامه است ، كتابى كه دو قرن قبل از روزگار حمد اللّه نوشته شده است و يك نسخه خطّى عالى از آن در موزهء بريتانيا ( بريتيش ميوزيوم ) محفوظ است . « نام مؤلف اين فارسنامه هنوز شناخته نيست ، امّا در ديباچهء خود مىنويسد كه جدّ او از مردم بلخ بود [ 1 ] و ابن بلخى لقب مناسبى است براى ناميدن مؤلف تا زمانى كه هويت وى بهتر ثابت گردد . [ 2 ] از دست نويس چنين برمىآيد كه نياى او ، ابن بلخى ( دوباره نام او ذكر شده است . ورقهاى 2 ب و 63 الف ) [ 3 ] ، مستوفى يا حسابدار ماليات فارس در حدود سال 92 [ 4 ] بوده است ، در حكمرانى اتابيك ركن الدّوله خمارتگين كه از طرف سلجوق سلطان بر كيارق 487 - 98 ( 1094 - 1104 ) پسر ملكشاه به