مىرويد مىتوانم گفت . صورت ديونى را كه به زبان فارسى داريم مىتوان با افزودن عدهء ديگرى از لغات كاملتر كرد و در اين‌جا محض مثال اين كلمات را مىآوريم : جولپ julep « 1 » كه در واقع معرب گلاب فارسى است ؛ هزرد hazard ( مأخوذ از هزار فارسى ) كه در مورد انتخاب يك تصادف يا اتفاق از ميان هزار تصادف يا اتفاق به كار مىبريم ؛ بازپسين اما نه كمترين همهء لغت « پردايز » ( فردوس ) است كه از زبان پارسى باستان و از راه زبان يونانى وارد زبان ما شده است ؛ « گل و بلبل » دو لغت است كه همهء خوانندگان اشعار شرقى با آنها آشنايى دارند . اين نكته بر همه مسلم است كه ادبيات فارسى در رديف مهمترين آثار ادبى جهان قرار دارد و شايد بتوان گفت بزرگترين مايهء دلبستگى ما به ايران از جهت ادبيات فارسى است . از حيث زمان ، تاريخ تأليف اوستا و تحرير سنگنبشته - هاى ايران باستان لااقل متعلق به قرن ششم پيش از ميلاد مسيح و شايد كهنتر از آن باشد . ادبيات پهلوى مربوط به دورهء ساسانى است كه از قرن سوم تا ششم ميلادى دوام داشت و فارسى جديد متعلق به هزارهء اخير است . فارسى جديد و متأخر ( يا به اصطلاح بهتر فارسى درى ) يكى دو قرن پس از حملهء عرب بر اثر جنبشى « رنسانسى » پيش آمد كه حاصل احياى احساسات ملى قديم بود ، و اين دوره پس از اسلام از ادوار ديگر قطعا مهمتر و جالبتر است . فرهنگ و تهذيب واقعى متضمن آن است كه تا حدى فردوسى و سعدى و حافظ را بشناسيم ؛ اشعار خيام به واسطهء ترجمهء فيتزجرالد جزو آثار « كلاسيك » ادبيات انگليسى شده است . در اين‌جا بايد از شاعرانى مانند نظامى داستانسرا ، جلال الدين رومى متصوف ، و جامى عارف ( متوفى در 1492 ميلادى ؛ - 898 ه . ق ) كه آخرين شاعر بزرگ و باصطلاح « كلاسيك » ايران به شمار مىرود نام برد ، زيرا رواست كه عاشقان شعر و ادب اين سخنوران را بشناسند . در اين‌جا چندان مجال نيست كه از تأثير ادبيات فارسى در شعر انگليسى بحث كنم . انگليسها تا پيش از قرن شانزدهم ميلادى با نام ايران چندان آشنا نبودند . با اينهمه « چاسر « 2 » » در « ديباچهء » « داستانهاى كنتربرى » به رنگ نيلى ايران اشاره

--> ( 1 ) . مؤلف توضيح مىدهد كه با كلمهء جولپ مخصوصا به صورت mint julep آشنا هستيم و تركيب اخير در انگليسى به معنى شربت يا نوشابه‌يى است كه از عرق و شكر و نعناع مىسازند . م ( 2 ) . Chaucer ( 1332 - 1400 ) ، نخستين شاعر بزرگ انگليسى . مهمترين اثرش منظومهء داستانهاى كنتربرى است كه ديباچهء آن ، از جهت احتوا بر احوال اجتماعى انگلستان در قرن چهاردهم ، معروف است . م