ابراهيم و آباء و اولياى قوم يهود كه پيش از او آمده‌اند « 1 » در يك مرتبه و مقام جاى مىدهند و معتقدند كه عيسى فرشته‌اى بود به صورت آدمى . از مطالب غريبى كه شنيدم اين بود كه يزيديان هر سال يك گوسفند در راه عيسى و سى گوسفند در راه شيطان قربانى مىكنند . در آيين يزيدى غسل تعميد معمول است ، و معمولا پسران را ختنه مىكنند ، اما اين رسم عموميت ندارد . از مراسم عروسى آنان يكى اين است كه عروس و داماد تكه نانى را ميان خود قسمت مىكنند . يزيديان اجازه مىدهند كه آخوندهاى مسلمان در مراسم عروسى و عزاى ايشان مراسم مذهبى را به جاى آورند . با اينهمه داراى طبقات روحانى مخصوص به خود مىباشند كه در رأس آنها « مير » يامفتى اعظم قرار دارد ، و گذشته از او كاهنان و روحانيان از جمله سلسله‌اى از مؤمنان متكدى اعم از مرد و زن وجود دارند كه آنان را به ترتيب « فقير » و « فقيره » مىخوانند . يزيديان داراى قربانگاه و پرستشگاه به معنى حقيقى كلمه نيستند ، اما داراى آداب و رسوم مذهبى چند مىباشند . اعيادى دارند و در روزهاى معينى روزه مىگيرند . مهمترين عيد آنان كه در فصل خزانست عيد پرستش تمثال ملك طاووس است كه همراه با نذر و نيازها و عبادتهاست . از جملهء خرافات مخصوصى كه بدان پايبندند نفرت عجيب آنان از رنگ آبى است . بر خلاف مسلمانان شرابخوارى در نزد يزيديان حرام نيست اما در اين كار افراط نمىكنند . تعدد زوجات نيز براى آنان ممنوع نيست اگرچه ظاهرا به سبب فقر و تنگدستى از اين كار پرهيز دارند . عقيده به آخرت و ثواب و عقاب از جملهء عقايد مذهبى يزيديان است . از جمله عقوبتهايى كه به گمان آنان در آن دنيا نصيب گناهكاران مىشود آن است كه بر قالب حيوانات در مىآيند ، زيرا يزيديان به تناسخ عقيده دارند 8 . يزيديان داراى كتابى آسمانىاند كه آن را « اليلوه « 2 » » مىخوانند و بزرگترين مفسر اين كتاب را شيخ عدى مىدانند كه در حدود سال 1200 ميلادى مىزيست 9 . دربارهء موقع اجتماعى يزيديان بايد دانست كه يزيديانى كه در پيرامون تفليس و ايروان به سر مىبرند ، در پست‌ترين درجات اجتماعى قرار دارند ، و مى - پندارم كه در جاهاى ديگر نيز حال آنان بدين منوال است . در تفليس يزيديان بيشتر به مشاغل پست سرگرمند ، زيرا غالبا آنان را به رفتگرى و كارهاى پرمشقت مىگمارند . از اين رو جامه‌هاى پاره و ژنده در بردارند و داستانهايى كه دربارهء آنان نقل

--> ( 1 ) . در متن بطريق ( Patriarch ) است كه بزرگترين درجات و مراتب روحانيون مسيحى است ، اما در اصطلاح تورات به آباء و اولياى قوم يهود اطلاق مىشود كه پيش از موسى آمده‌اند . م ( 2 ) . Al - Yalvah