مقدمه مترجم دريانوردى مسلمانان به منظور اكتشافات جغرافيايى و توسعه تجارت و بازرگانى يكى از موضوعات مهمى كه در آثار جغرافيايى مطرح شده است گزارش سفرهاى دريايى است كه معرفت مسلمانان را دربارهء جغرافياى ناحيه‌اى و جغرافياى وصفى افزايش داده است . دلايلى كه موجب پيشرفت مسلمانان و تشويق آنان به سفرهاى دريايى شده به اين شرح است : نخست آنكه اسلام از لحاظ سياسى گسترش مىيافت و مسلمانان بدون توجه به ملّيت و نژاد مشتاقانه با يكديگر آميزش و انس پيدا مىكردند . ديگر اينكه فعاليتهاى بازرگانى مسلمانان به صورت شگفت انگيزى گسترده‌تر مىشد . عوامل گوناگون ديگرى نيز از قبيل زيارت مكه ، مسافرتهاى تبليغى دينى ، اعزام نمايندگان و هيأتهاى رسمى ، داد و ستد بازرگانى و حرفهء دريانوردى در تشويق مردم به سفر دريايى تأثير داشته است « 1 » - از عوامل مهم ديگر تأكيدى است كه خداوند در كلام شريف « 2 » خود كرده است . قرآن كريم با نقل سرگذشت گذشتگان مردم را توجه داده كه بايد در آثار پيشينيان نيك بنگرند و پند آموزند و هم سير در عالم و معرفت آفاق و نفوس و تأمل در شهرها و آباديها و ويرانىها ، مايهء توسعه انديشه

--> ( 1 ) . علم جغرافيا و تطورات آن در جهان اسلام ؛ ص 105 ؛ جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ، ج 1 ، ص 101 . ( 2 ) . قرآن ، سوره آل عمران ( 3 ) ، آيه 137 ؛ سوره نحل ( 16 ) ، آيه 36 .