ابو زيد حسن سيرافى ، سفرنامه سليمان را خواند ، و اطلاعات فراوانى را پيرامون چين از شخصى به نام ابن وهب قريشى گرفته و بدان افزوده است « 1 » . به نظر مىرسد ، كه نام ( اخبار الصين و الهند ) را ابو زيد حسن سيرافى پس از اضافه كردن مطالب ابن وهب بر نوشته‌هاى سليمان گذاشته است ، نفيس احمد مىنويسد ، ابو زيد سيرافى كتابى را در باره اطلاعات ( اخذ شده از هند و چين ) به نام ( اخبار الصين و الهند ) تأليف كرد ، و نخستين اطلاعات را در باره شرايط جغرافيايى ، اجتماعى و اقتصادى هند فراهم آورد « 2 » . مسعودى نيز كه معاصر ابو زيد بوده ، تقريرات او و سليمان را تأييد كرده است « 3 » . بعضى نيز نوشته‌اند كه ابو زيد حداقل دو بار با مسعودى ملاقات كرده و بسيارى از اطلاعات را با وى مبادله كرده است « 4 » . احتمالا اطلاعات در باره هند و چين را مسعودى از ابو زيد گرفته و بالعكس اخبار عربستان و مغرب را ابو زيد از مسعودى اخذ كرده است . يك نسخه خطى منحصر به فرد از متن ابو زيد سيرافى در كتابخانه ملى پاريس موجود است ، كه نسخه برداران مقدمه‌اى بر آن افزوده‌اند كه به محتويات كتاب مربوط نيست . مشكل پيچيده‌تر آنكه عنوان ( سلسلة التواريخ ) به نسخهء خطى داده‌اند كه مطلقا با آن مناسبت ندارد . اثر مذكور از مدتها پيش نظر دانشوران را جلب كرد و در سال 1718 م / 1131 ه ترجمه آن به فرانسه منتشر شد و خيلى زود بعضى درباره آن ترديد كردند و بعضى ديگر آن را مجعول شمردند . تحقيق در باره اين مجموعه قصه به وسيله رينو انجام گرفت « 5 » . سپس در سال 1922 م گابريل فراند فرانسوى اين كتاب را از روى متن ناقص عربى موجود « كتابخانه

--> ( 1 ) . خليج فارس ، اقتدارى ، ص 90 ؛ جغرافياى تاريخى سيراف ، محمد حسن سمسار ، ص 219 . ( 2 ) . خدمات مسلمانان به جغرافيا ، نفيس احمد ، ص 27 . ( 3 ) . خليج فارس ، سر آرنولد ويلسن ، ص 16 . ( 4 ) . مجله معارف اسلامى ، ( علم جغرافيا و تطورات آن در جهان اسلام ) ، چاپ قم ، ش 1 ، ص 107 . ( 5 ) . تاريخ ادب الجغرافى ، ص 115 .