سيراف و ديگر بازارهاى مكاره دوران اسلامى در خليج فارس بيش از هر چيز مرهون تجارت مستقيم با دو سرزمين ( هند ) و چين بوده است « 1 » . در اين روزگار ( نيمه اول قرن سوم ه ) از فرقه خوارج اباضى تاجران معروفى به چين رفته‌اند . از آن جمله ، ابو عبيده عبد اللّه بن قاسم كه از علماى بزرگ و تاجر معروف دوران خود بود و به كار داد و ستد مرّ اشتغال داشت ، براى تجارت به چين رفت و تاجر ديگرى به نام نضر بن ميمون نيز كه ( در اواخر قرن دوم و اوايل قرن سوم ه ) در بصره مىزيست به چين رفته ولى هيچ گونه تفصيلى از اين سفرها در دست نيست . اما مىتوان اين تاجران اباضى را به منزله هموار كنندگان راه براى سليمان تاجر و ابن وهب تاجر دانست كه نزديك به يك قرن بعد انجام گرفته است « 2 » . نوشته‌اند ، سليمان سيرافى بازرگانى ايرانى از مردم بندر سيراف بر ساحل خليج فارس بود ، به چين سفر كرد و خاطرات سفر خود را در كتابى به زبان عربى نوشت « 3 » . به نوشته حورانى ، در سال 851 م / 237 ه يك نويسنده ناشناس يك مجموعه از گزارشهاى بازرگانان را درباره راه دريايى از سيراف به خانفوا ( بندر كانتون ) و رسوم هنديها و چينىها گرد آورد . اين كتاب كه بعدها به اخبار الصين و الهند معروف شد ، به بازرگانى به نام سليمان كه نامش در كتاب آمده ، نسبت داده شده است « 4 » . راينود « 5 » مستشرق - فرانسوى هم - كتاب ( اخبار الصين و الهند ) را كه بعدها سلسلة التواريخ نام گرفت ، از آثار سليمان تاجر مىداند « 6 » . سفرنامه سليمان دانستنىهاى گوناگون فراوانى از كشورهاى هند و چين و چگونگى زندگى مردم در اين دو سرزمين در بر دارد . نوشته‌اند ؛ شصت و پنج سال بعد از سليمان ،

--> ( 1 ) . از درياى پارس تا درياى چين ، احمد اقتدارى ، ص 72 . ( 2 ) . تاريخ الادب الجغرافى ، ص 111 . ( 3 ) . خليج فارس ، احمد اقتدارى ، ص 90 . ( 4 ) . دريانوردى عرب در درياى هند ( در روزگار باستان و در نخستين سده‌هاى ميانه ) ، ص 91 . ( 5 ) . j . T . Reinaud . ( 6 ) . المستشرقون ، نجيب العقيقى ، ج 1 ، ص 175 .