به زبان فارسى ترجمه نمايد و پادرى هم ترغيب نمود . پس ، از واجب الوجود استعانت نموده ، شروع ترجمه نمود » . « 1 » در اسناد كرمليت‌ها از محمد زمانى نام برده شده است كه در راه اصفهان به هند يك اثر پزشكى را با عنوان حديقهء عالم از يونانى به فارسى ترجمه كرده . در اين كتاب ، تاريخى ذكر نشده است اما در صفحهء آخر آن اصفهان « دار السلطنه » ناميده شده كه نشان‌دهندهء اصفهان سدهء يازدهم - دوران زندگى محمد زمان نقاش - است . « 2 » همچنين در تاريخچهء كرمليت‌ها از شخصى با نام زمان نام برده شده كه در آشنايى با فرهنگ و زبان فرنگى به پيشرفت‌هاى زيادى نايل آمده و نيز در همان‌جا در سندى از يك نفر مسيحى ايرانى به نام پائولو زمان سخن رفته كه وارد دربار مغولان هند شده است و در ادامه او را همان نقاشى دانسته كه در اروپا تربيت يافته است و براى خبرگان هنر ايران نام آشناست . « 3 » با توجه به آنچه گفته شد هيچ ترديدى باقى نمىماند كه پائولو زمان ، محمد زمان و زمان فرنگىخوان كه در اسناد و تاريخچهء كرمليت‌ها از آنها ياد شده در حقيقت يك شخص يعنى همان محمد زمان ، نقاش دورهء صفويان است كه به رم رفت ، مسيحى شد و بعد از بازگشت به ايران به علت تغيير دين و احساس ناامنى به هندوستان گريخت و پس از مدتى دوباره به ايران بازگشت و در دربار شاه سليمان به سمت نقاش‌باشى ( رئيس نقاشان ) كتابخانهء سلطنتى دست يافت . آقاى عبد العلى برومند دربارهء تحول سبك نقاشى محمد زمان نوشته است : « محمد زمان در نتيجهء آشنايى با نقاشىهاى ايتاليا و هند و آگاهى از مينياتور ايرانى و آميختن اين سه باهم سبكى بوجود آورد كه به اصطلاح اروپاييان به سبك ايندو - پرسان - ايتالين « 4 » ناميده شد و به تدريج بر اثر ممارست و تجربه و آزمون‌هاى گوناگون هنر ايرانى را در آثار خود بر قسمت‌هاى ديگر فزونى داد و مكتب نقاشى ايرانىسازى را در

--> ( 1 ) . كتاب حاضر : ص 2 نسخه خطى . ( 2 ) . ايوانف ، « نادرهء دوران محمد زمان » : 319 . ( 3 ) . تاريخچهء ميسيون كرمليت‌ها در ايران در سده‌هاى هفدهم و هجدهم ، ج 1 : 3 و 345 ؛ به نقل از ايوانف ، « نادرهء دوران محمد زمان » : 318 - 319 . ( 4 ) . Indo - Persian - Italian .