شاه عباس است ، كشيده شده باشد . از همين موضوع تصوير ديگرى موجود است كه نقاش آن شيخ عباسى از نقاشان معروف اين دوره آن را به سال 1074 ه . ق كشيده است . پس بدون ترديد بايد گفت كه محمد زمان در سالهاى آخر عمر شاه عباس دوم بين سالهاى 1071 ه . ق كه سخت‌گيرى اورنگ‌زيب شروع شد ، تا 1074 ه . ق به ايران باز گشته است . وى پس از بازگشت بر اثر لياقت و استعدادى كه از خود نشان داد توانست در دورهء شاه سليمان جزو نقاشان دربار قرار گيرد . « 1 » از آثار او در زمان شاه سليمان مىتوان به تعدادى قلمدان اشاره كرد و نيز چهارده مجلس از نقاشىهاى نسخهء خطى خمسهء نظامى كه اينك در كتابخانهء پيرمونت مورگان در نيويورك موجود است . مصور ساختن اين نسخه براساس رقم‌هاى محمد زمان از 1084 تا 1088 ه . ق طول كشيده است . « 2 » در نخستين مجلس ( تصوير پيرزن دادخواه و سلطان سنجر ) وى سعى كرده چهرهء سلطان سنجر را به چهرهء شاه سليمان شبيه سازد و از اين طريق بيشتر مورد توجهء شاه قرار گيرد . او با ابراز شايستگىهاى خود ، بعد از مصور كردن خمسه از طرف دربار صفوى مأمور به مصور كردن سه صفحهء سفيد خمسهء نظامى ديگرى شد كه سالها پيش براى شاه تهماسب تهيه شده بود و نقاشىهاى آن كتاب را نقاشان بزرگى چون مير سيد على ، سلطان محمد ، آقاميرك ، ميرزا على و مظفر على انجام داده بودند . به نظر كارشناسان ، سبك نقاشى محمد زمان با ديگر نقاش‌ها متفاوت است ؛ زيرا او در نقاشىهاى خود به تلفيق هنر سنتى ايرانى ، غربى و هندى توجه داشت و از اين طريق شيوهء نوينى در نقاشى پىريزى كرد . مثلا لباسها در چند مورد شبيه لباس فرنگيان است و يا چشم‌اندازها به مناظر ايتاليا شباهت دارد . تكميل اين نسخهء نفيس به دست محمد زمان با وجود تفاوت سبكى او با پيشينيان حاكى از حصول كمال اطمينان به هنر و شايستگى او و تقربش در دربار شاه سليمان است . احتمالا او در اين زمان در زمرهء كاركنان كتابخانه سلطنتى بوده و سمت نقاش‌باشى كتابخانه را داشته است . « 3 »

--> ( 1 ) . ذكاء ، « محمد زمان نخستين نگارگر ايرانى كه به اروپا فرستاده شد » : 46 . ( 2 ) . همان : 48 . ( 3 ) . ذكاء ، « محمد زمان نخستين نگارگر ايرانى كه به اروپا فرستاده شد » : 48 - 49 ؛ آ . ايوانف ، « نادرهء دوران محمد زمان » : 315 .