ماتئو ريچى ( مترجم : محمد زمان )

مقدمهء مصحح 20

چين نامه ( فارسى )

دليل ديگر آنكه تصحيح اين نسخه به منابع فراوان و گسترده براى شناسايى و معرفى بهتر زمينه‌هاى مختلف فرهنگى و تاريخى چين نياز دارد تا از اين طريق خوانندگان با مطالعهء آن هرچه بيشتر و بهتر با تاريخ ديرينه و گستردهء چين آشنا شوند . دليل بعدى نيز مشخص كردن اشتباهاتى است كه مترجم در كار ترجمهء خود مرتكب آن شده است . با توجه به اين موارد ، انجام رسانيدن اين كار را وظيفهء خود دانستم . از همان ابتدا كه به مطالعه كتاب پرداختم علاقهء خاصى نسبت به آن در من پديدار شد و بدون هيچ شك و ترديدى ويرايش و پژوهش دربارهء آن را به‌عنوان موضوع رسالهء دكترى خود انتخاب كردم تا از اين طريق گوشه‌اى از دين خود را به كشور و تاريخ و فرهنگ سرزمينم ادا كنم ، در عين‌حال اندكى راه را براى ساير پژوهندگان هموار نمايم . از آنجا كه تنها دو نسخهء خطى و چاپى از متن فارسى كتاب در دسترس داشتم و هر دوى آنها نيز از يك منبع و اساس فراهم آمده‌اند براى تصحيح و تحقيق دقيق‌تر و روشمندانه‌تر و كسب اطمينان از صحت ترجمه ، مراجعه به ترجمهء چينى ، انگليسى و ايتاليايى كتاب را لازم دانستم و افتادگىها ، كاستىها و افزوده‌هاى ترجمهء فارسى را مورد به مورد در زيرنويس متن مشخص نمودم . در ادامهء كار براى توضيح نام اشخاص ، جايگاه‌ها و اصطلاحات تنها به ضبط تلفظ كلمات كفايت نكرده و شكل چينى آنها را نيز ثبت كردم ؛ اهل فن مىدانند كه اين كار چه اهميت خاصى در تحقيقات چين‌شناسى دارد . از آنجا كه مترجم اين نسخه سال‌هاى زيادى را در هند گذرانده ، بيش از حد از كلمات تركى ، هندى ، عربى و مغولى در ترجمهء خود استفاده كرده است كه معنى بعضى از آنها براساس ويژگىهاى سبكى ادوارى ، با معنى رايج آنها در اين دوره كاملا متفاوت است بنابراين براى پيدا كردن معنى واژگان مشكل و غير مصطلح ، ناگزير به فرهنگ‌هاى تخصصى و حتى فرهنگ‌هايى كه در همان دورهء زمانى در هندوستان به چاپ رسيده بودند ، مراجعه نمودم . در چند مورد نيز براى واژه‌هايى كه در فرهنگ‌هاى فارسى نيامده از فرهنگ استينگاس استفاده شد . از آغاز كار تحقيق و نگاشتن رساله ، چيزى در حدود پنج سال مىگذرد . در طول اين ايام ، استاد راهنمايم دكتر مظفر بختيار استاد دانشگاه تهران و استاد ممتاز افتخارى دانشگاه پكن مرا از تشويق‌ها و ارشادهاى خود بىنصيب نگذاشته و هميشه با پشت‌گرمىها و راهنمايىهاى كارساز و سودمند خود حتى در امور تخصصى چين‌شناسى نيز راه را براى