جمله متوجه شدند كشور ختا كه ماركوپولو و بعد از او مبلغان مسيحى از آن نام برده‌اند همان كشور چين يا سرزمين ابريشم است كه در دوره‌اى از تاريخ خود بدان معروف بوده است . درواقع نوشته‌هاى ماتيو ريچى موجب گرديد تا بار ديگر نقاب از چهرهء اين كشور اسرارآميز برداشته شود و با جلوه‌اى نو در مقابل اروپاييان قرار گيرد . از ديگر نتايج ترجمهء اين كتاب مىتوان به كم شدن فاصلهء ميان دنياى شرق و غرب اشاره كرد . در اين يادداشت‌ها با شخصى خردمند و فرزانه و تيزبين با روحيه‌اى تسخيرناپذير روبه‌رو مىشويم كه براى تبليغ مسيحيت و با بكارگيرى از دانش روز توانست درهاى فروبستهء چين را بگشايد . اقامت او در پكن ، ورود به دربار و نزديك شدن به پادشاه ، آن هم در عهد سلسلهء سنت‌مدار مينگ يعنى دقيقا همزمان با اوج اجراى سياست درهاى بسته ، افسانه‌وار به‌نظر مىرسد . در تاريخ معاصر چين ، ورود ماتيو ريچى به چين سرآغاز دوران ورود تمدن اروپايى و تأثيرگذارى آن بر تمدن چين « 1 » مهمترين رويداد فرهنگى طى دوران سلسله‌هاى مينگ و چينگ و در طول تاريخ روابط چين و اروپا است . دانش‌هاى معاصر اروپايى از قبيل نجوم ، استخراج تقويم ، رياضى ، فيزيك ، پزشكى ، فلسفه ، جغرافيا ، مهندسى آبيارى ، معمارى ، موسيقى و نقاشى همه در اين دوره به چين راه يافت . از سوى ديگر اروپاييان نيز دقيقا در همان زمان به ترجمهء متون كلاسيك چين و همچنين مطالعهء مكتب كنفوسيوس و نظام‌هاى انديشه و فرهنگى و ادبيات چين پرداختند و با اين كار در زمينه‌هاى سياسى ، ادبى و مذهبى كاملا تحت تأثير فرهنگ و تمدن چين قرار گرفتند . « 2 » با دلايلى كه ذكر شد مىتوان ماتيو ريچى را آغازگر و بنيانگذار مبادلات و ارتباطات فرهنگى بين چين و اروپا شناخت . از آنجا كه يادداشت‌هاى ماتيو ريچى نمودار واقعيت دوره‌اى حساس و مهم از تاريخ چين است و بويژه آنكه تمامى آنها براساس تجربيات و مشاهدات و برداشت‌هاى شخصى خود اوست ، نه تنها براى مورخان اروپايى و چين‌شناسان حايز اهميت است براى تاريخ‌نويسان چين نيز اهميت والايى دارد . ماتيو ريچى به‌عنوان

--> ( 1 ) . در زبان چينى براى حادثه‌اى كه مبنى بر ورود تمدن اروپايى به چين است اصطلاح خاصى وجود دارد كه آن را سى سيوا دونگ جيان Xixuedongjian ) ؟ ؟ ؟ ) مىنامند . ( 2 ) . در زبان چينى براى اين حادثه نيز اصطلاح خاصى وجود دارد كه عبارت است از : چونگ سيوا سى چوان Zhongxuexichuan ) ؟ ؟ ؟ ) به معنى تأثيرپذيرى اروپاييان از فرهنگ و تمدن چين .