عبد الله بن لطف الله الخوافي ( حافظ ابرو )
42
جغرافياى حافظ ابرو ( فارسى )
از در شهر نهضت نموده به كوبنات « 1 » و راور « 2 » رفتند . و اتابك ، عزّ الدّين فضلون را از كرمان باز خواند و صاحب فخر الدّين بندقه را كه خواجهء فاضل و مردى عادل كامل بود به تدارك خلل امور و احوال كرمان فرستاد و در اواخر جمادى الاول سنهء اثنين و ستماية به كرمان رسيد . به وقتى كه او به كرمان رسيد همه ولايت كرمان خراب بود . با وجود خرابى در تصرّف عماد الدّين محمّد زيدان كه خواجه فخر الدّين بندقه را به نيابت او از فارس فرستاده بودند نبود . جيرفت و بم شبانكاريان « 3 » داشتند و نرماشير در تصرّف غز بود و خبيص و سرحدهاى خراسان كسان خوارزمشاه كه از در كرمان بازگشتند ، كوتولان نشانده بودند و ضبط كرده ؛ و خواجه فخر الدّين سعى بسيار نمود در آبادانى كرمان و مدت يك سال و نيم در كرمان بود . مردم كرمان از او راضى و شاكر بودند . او را به فارس باز طلبيدند و فخر الدّين عباس را در شهور سنهء اربع و ستماية به ضبط كرمان فرستادند . او « 4 » به غايت شرير و بد نفس بود . اهالى كرمان را ايذاء « 5 » بسيار كرد و بدعتها نهاد . در تاريخ جمادى الاول « 6 » سنهء خمس و ستماية اتابك بن سعد زنگى به كرمان آمد . اهل كرمان از فخر الدّين عبّاس شكايت كردند . اتابك او را معزول كرد ( و عزّ الدّين لا لابيك سعد الدّين را به ضبط كرمان مقرّر فرمود ) « 7 » و در شعبان « 8 » سنة المذكور متوجّه بم شد كه غزان پناه بدانجا برده بودند و به محاصرهء آن مشغول بود كه گفتند كرنى « 9 » خان به حدود كوبنات راور « 10 » در آمده است . عزّ الدّين فضلون را به رسالت پيش او فرستاد . او قبل از آنكه پيش اتابك سعد رسد خبر فرستاد كه كرنى « 11 » خان به زبان مىگويد كه مهمان شماام و به ايلى آمدهام . امّا از حركات و افعال او بوى ايلى نمىآيد ، باقى خداوند عالم حاكم است . اتابك بعضى لشكر را به محاصرهء غز بگذاشت و روى به كرنى « 12 » خان آورد . كرنى « 13 »
--> ( 1 ) ما : كونيات . ( 2 ) با : زاور . ( 3 ) گ ، مل : شبانكارئيان . اساس : شبانكاركيان . ( 4 ) ما : و . ( 5 ) با ، گ : ايزاء . ( 6 ) با ، گ ، مل : جمادى الآخر . ( 7 ) اين عبارت را اساس ندارد . ( 8 ) فقط اساس : رمضان . ( 9 ) همه جا اساس ، با ، گ : كرنى . مو : كرمى . مل : كونى . در سمط العلى ؛ تاريخ كرمان « سالاريه » : گزلى . ( 10 ) همه نسخهها : زاور . تصحيح قياسى است چنانچه پيشتر توضيح داده شد . ( 11 ) نك بالاتر . ( 12 ) نك بالاتر . ( 13 ) نك بالاتر .