الشيخ محمد الصادقي الطهراني
46
نگرشى جديد بر نماز و روزه مسافران ( فارسى )
نداريم كه براى آن ، حجّت قاطعهى قرآنيه صرف نظر كنيم . « 1 » اما قضيهى « كفانا كتاب اللَّه » : اولًا گفتهى عمر « هذا كتاب اللَّه حسبنا » يا « حسبنا كتاب اللَّه » است ، وانگهى « حسبنا كتاب اللَّه » از « حسبنا الحديث و الشهرة و الاجماع » حصبهاش بيشتر نيست ! زيرا ما در صورتى روايت را مىپذيريم كه با دليل اول اسلامى كه قرآن است موافق بوده و يا مخالف آن نباشد . و حديث ثِقلَين نيز مقصودش كتاب و سنّت است ، و اگر مانند صلاة قصر ، تعارض ميان قرآن و حديث بوده ، پذيرفتن اينكه مطلبى بر خلاف قرآن ، سنّت است ؛ خود بر خلاف كتاب و سنّت است ، زيرا رسول و امامان معصوم عليهم السلام هرگز بر خلاف كتاب سخنى ندارند . و اينكه ضرورت بر خلاف قرآن نمىشود ، خود ضرورت است ، ولى اين بر خلاف قرآن بودن ، روايت را از ضرورت بودن مىاندازد ، و اين آيه هم متشابه نيست تا حديث بتواند آن را معنى كند ، اگر هم آيهاى متشابه باشد آيات محكم تفسيرش مىكنند ، و آيا « إن خفتم » متشابه است ؟ كه حالت عدم خوف هم ، به مجرّد سفر ، ملحق به خوف گردد ، كه در نتيجه ، در هر دو صورت خوف و عدم خوف ، به هنگام سفر ، نماز
--> ( 1 ) - / و نيز روايات قصر صلاة بر سه قِسم است : 1 ) قصر در صورت مشقت ، 2 ) قصر در يك روز راه ، 3 ) قصر كمّى نمازهاى چهار ركعتى در چهار فرسنگ ولى كلًا قصر - در غير صورت تصريح به دو ركعت - همان قصر كِيفى در حال مشقت و يا خط است و آنچه بر خلاف اين دو قيد باشد ، بر خلاف آيهى قصر است و روايات « مشقّت » و « مسيرة يوم » يك روز راه را با هشت فرسنگ مسافرتى كه در گذشته خوفآور بوده بر مبناى مشقت ترسناك ، توجيه مىكند و حتى يك نصّ روايتى هم نداريم كه قيد عدم خوف و مشقّت را براى عموميت قصر صلاة در سفر مطرح كرده باشد . مىماند قصر كمّى - در برخى از روايات - كه اين هم بر خلاف نصّ دو آيهى قرآنى و مردود است و اگر هم - فرضاً - تمامى روايات باب قصر نماز ، نصّ در سفرهاى بدون خوف بود ، باز هم به جهت مخالفت با قرآن مقبول نبود