بترسيد و چه نترسيد كاستى از نماز واجب است ! ! ] وانگهى در آخر آيه مىفرمايد : « فاذا اطمأننتم فاقيموا الصلاة » كه اين اقامه ، مقابل قصر قبلى و براى اتمام نماز است . پس بر حسب صدر و ذيل آيه حتى بدون تمسك به مفهومش كه [ در اين‌جا ] جايز هم هست ، نماز در حالت خوف ، قصر ، و در صورت عدم خوف و اطمينان ، تمام است . [ كه خوف و عدم اطمينان ، و يا عدم خوف ، و اطمينان ] . و اين خوف كه موجب قصر است اعم از سفر و حضر بوده و عدمش نيز چنان است ، كه اصولًا [ صِرفِ ] سفر ، براى قصر نماز ، [ هرگز ] نقشى ندارد . مگر سفرى كه « فان خفتم فرجالًا او ركباناً » باشد ، كه در گذشته چنان خوفى وجود داشته ، و اين‌جا قصر از كيفيت نماز است ، و نه از كميتش - و در صورت قيديتِ خوف ، نبودش در احاديث ، دليل عدمش نيست ، غايةُ الامر ، معارضه ميان قرآن و حديث خواهد بود كه آن هم حلّ است . و بالاخره از نظر بعضى احاديث مانند صحيحه‌ى فضلاى ثلاثه ، مشقّت ، و بعضى ديگر « مسيرة يوم » [ معيار قصر ] است كه هر دو را بايد در اختصاص قصر كِيفى بدانيم ، در قرآن هم « ان خفتم » حكم را به وضوح بيان فرموده است . و كثرت احاديث و اقوال در برابر قرآن ، هرگز براى فقيه ، نقشى ندارد . ما از اين قبيل تَفَرُّداتِ فقهى و يا خلاف مشهور و اجماع زياد داريم ، كه با بررسى « تبصرة الفقهاء » روشن مىشود . [ اشكال ] عمده اين است كه فقهاى ما و سنّىها نيز محور قرآنى را فداى حديث ، شهرت و اجماع نموده‌اند . و در نتيجه بسيار از فتاوا بر خلاف نصّ و يا ظاهر مستقرّ قرآن است ، اگر توفيقِ تلافىِ آزادى بود ، با