مهدى مهريزى وهادى ربانى

7

شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى )

سخن دبيرخانه كنگره شخصيت وزمانه ، همواره بأهم تعامل برقرار مى كنند وتحولات مهم علمي ، فكرى واجتماعي را رقم مى زنند . نقش اسطوره ها وقهرمانان ملى در رويدادها وجريان هاى بزرگ تاريخي ، انكار ناپذير واز سويى ديگر تأثير رخدادها وشرايط هرزمانه ، برشكل گيرى شخصيت هاى فرهمند نيز بسى تعيين كننده است . بي ترديد يكى از مصلحان بزرگى كه شخصيت وزمانه أو نقطه عطف جنبش هاى فكرى وديني معاصر به شمار مى رود ، آخوند ملا محمد كاظم خراساني معروف به صاحب كفاية مى باشد ، اين عالم ومجتهد پرآوازه كه از خراسان بر آمده ودر حوزه هاى علميه نجف وتهران باليده ، افزون بر نقشى كه هر عالم سنتي در مدارس ديني وجامعه اسلامى به عهده دارد ، در توليد وتحول علوم متعارف حوزه هاى علميه شيعي بسيار تأثير گذار بوده است ؛ اما بي ترديد ، اهميت واشتهار آخوند خراساني به جهت اين نوآورى هاى علمي وياسهمى كه در توليد وگسترش دانش فقه وأصول داشته است نيست ، بلكه جامعيت در علم وعمل وبرخوردارى از نفوذ معنوي وتربيتى وايفاى نقش ويژه در نخبه پرورى وانسان سازى ، أو را از معاصرانش ممتاز كرده است ؛ تربيت ده ها انديشمند مجتهد ومجاهد ومصلح كه از طلايه داران جنبش هاى فكرى وديني ومرزبانان حماسه جاويد تشيع در سده أخير بوده اند ، ارجمندترين دست آورد كارنامه پرافتخار اوست . مردان بزرگ وتحول آفرينى چونان ، شيخ محمدحسين آل كاشف الغطاء ، سيد محسن امين عاملي ، سيد شرف الدين عاملي ، سيدحسن مدرس ، شيخ محمد بلاغى ، ميرزا محمدحسين نائينى ، سيد هبة الدين شهرستانى ، سيد حسين بروجردي و . . . همه از تربيت شدگان مكتب آخوند خراساني مى باشند . آخوند نه تنها كه در علوم معهود حوزه ها از ژرفايى برخوردار بود وفقه وأصول وفلسفه وكلام را به هم پيوند داده بود بلكه كوشيده بود كه جهاد واجتهاد را نيز بأهم درآميزد وهمان نقش حمايت وهدايتي كه در عرصه هاى علمي ايفا مى كرده است را در ميدان هاى مبارزات