سخن دبير خانه كنگره شخصيت و زمانه ، همواره در تعامل با يكديگر و تحولات مهم علمى ، فكر و اجتماعى را رقم مى زنند . نقش اسطوره ها وقهرمانان ملى در رويدادها وجريان هاى بزرگ تاريخى ، از يك سو انكارناپذر و از سويى ديگر تأثير رخدادها وشرايط هر زمانه ، بر شكل گيرى شخصيت هاى فرهمند نيز بسيار تعيين كننده است . بى ترديد يكى از مصلحان بزرگى كه شخصيت و زمانه او ، نقطه عطف جنبش هاى فكرى و دينى معاصر به شمار مى رود ، آخوند ملا محمد كاظم خراسانى ، معروف به صاحب كفايه است . اين عالم و مجتهد پرآوازه كه از خرسان بر آمده است و در حوزه هاى علميه تهران و نجف باليده ، افزون بر نقشى كه هر عالم سنتى در مدارس دينى و جامعه اسلامى بر عهده دارد ، در توليد وتحول علوم متعارف حوزه هاى علميه شيعى ، بسيار تأثير گذار بوده است ؛ اما بى ترديد ، اهميت واشتهار آخوند خرسانى به جهت اين نو آورى هاى علمى و يا سهمى كه در توليد و گسترش دانش فقه واصول داشته است نيست ، بلكه جامعيت در علم و عمل و برخوردارى از نفوذ معنوى و تربيتى وايفاى نقش ويژه در نخبه پرورى و انسان سازى ، او را از معاصرانش ممتاز كرده است . تربيت ده ها انديشمند مجتهد و مجاهد و مصلح كه از طلايه داران جنبش هاى فكر ودينى ومرزبانان حماسه جاويد تشيع در سدهء اخير بوده اند ، ارجمندين دستاورد پرافتخار اوست . مردان بزرگ و تحول آفرينى چونان : شيخ محمد حسين آل كاشف الغطاء ، سيد محسن امين عاملى ، سيد شرف الدين عاملى ، سيد حسن مدرس ، شيخ محمد جواد بلاغى ، ميرزا محمد حسين نائينى ، سيد هبة الدين شهرستانى ، سيد حسين بروجردى و . . . همه از تربيت شدگان مكتب آخوند خراسانى اند . آخوند نه تنها در علوم معهود حوزه ها از ژرفايى برخوردار بود و فقه واصول و فلسفه و كلام را به هم پيوند داده بود ، بلكه كوشيده بود جهاد و اجتهاد را نيز با هم درآميزد و همان نقش حمايت و هدايتى كه در عرصه هاى علمى ايفا مى كرده است ، در ميدان هاى مبارزات