الشيخ المفيد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
91
الجمل ( نبرد جمل ) ( فارسى )
پوشيده از ديگران تبادل نظر و گفتگو مىكردند و گاه امر و نهى او را اطاعت كرده و گاه به او امر و نهى مىكردند و چنان شد كه عايشه در عمل همچون فرمانده و سپهسالار آن لشكر بود و امكان نداشت كه در همه حال خود را از گفتگوى با آنان بازدارد و براستى براى هر كس كه در اين مورد انديشه كند ، اين كار سبب تعجب است و ناچار است حكم كند كه عايشه از فرمان خداوند سرپيچى كرده و نواهى خداوند را كوچك شمرده است و اين مطلب براى هر خردمند ، روشن و آشكار است و هر كس در مورد گمراهى عايشه اندك شبههاى داشته باشد از مردگان شمرده مىشود ( در زمرهء جاهلان است ) . توجه داشته باش كه خداوند در مورد همسران پيامبر در قرآن چنين فرموده است : « اى زنان پيامبر شما چون ديگر زنان نيستيد ( مقام شما برتر است ) به شرط آنكه پرهيزگار باشيد ؛ پس زنهار كه نرم و لطيف با مردان سخن نگوييد ، مبادا آنكه در دلش بيمارى ( هوس ) است به طمع افتد . و درست سخن گوييد و در خانههايتان بنشينيد و آرام بگيريد و همچون دورهء جاهلى آرايش و خودآرايى مكنيد . » « 1 » و هر خردمندى كه متدين به اسلام و با احكام شرع آشنا باشد مىداند كه اگر به همسران عثمان و دختران و دخترعموهايش از بنى اميه كه از لحاظ پيوند خويشاوندى به مراتب از عايشه به او نزديكتر بودند گفته مىشد در جنگ شركت كنيد ، شركت نمىكردند و اين گونه عاصى نمىشدند و پا از دايرهء شرف اسلامى بيرون نمىنهادند تا چه رسد به عايشه كه از لحاظ نسبت خويشاوندى با عثمان فاصله داشته و راه و روش او با عثمان تفاوت داشته است . وانگهى خود ، مردم را به كشتن او تحريك مىكرده و آنان را از يارى دادن او بازمىداشته است و همواره كارهاى او را زشت و ناروا مىشمرده است . چه چيز موجب شده است كه ناگهان پس از كشته شدن عثمان از اعتقاد خويش بازگردد ؟ آيا خداوند متعال عثمان را براى او زنده كرده و او از عايشه خواسته است ياريش دهد ؟ يا خداوند به عايشه چيزى پوشيده را وحى فرموده است ؟ هرگز چنين نبوده است ؛ بلكه انگيزهء عايشه در جنگ با على ( ع ) دشمنى او با على است و اين دشمنى آشكارتر از آن است كه بتواند با ادعاهاى بيهوده و باطل آن را پوشيده نگهدارد و اين موضوع مورد اتفاق مورخان است كه دشمنى عايشه با
--> ( 1 ) آيات 51 و 32 و بخشى از آيه 33 سورهء سى و سوم ( احزاب ) . م