الشيخ المفيد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

73

الجمل ( نبرد جمل ) ( فارسى )

كنيم كه مردم به كس ديگرى غير از تو خشنود نيستند . على ( ع ) فرمود : مرا بر اين نيازى نيست و اگر براى شما دو تن من وزير باشم بهتر از اين است كه امير شما باشم . يكى از شما كه از قريش است دست فراز آرد تا با او بيعت كنم . گفتند : مردم كسى جز تو را نمىخواهند و غير از تو به كس ديگرى رغبت ندارند و دست فراز آر تا با تو بيعت كنيم و در اين مورد نخستين كس باشيم . فرمود : بيعت با من به صورت پوشيده نخواهد بود ، مهلت دهيد به مسجد بروم . گفتند : ما نخست همين جا با تو بيعت مىكنيم و سپس در مسجد هم با تو بيعت خواهيم كرد . و آن دو نخستين كسان بودند كه با على ( ع ) بيعت كردند و چون مردم هم با على ( ع ) بيعت كردند ، نخستين كس طلحه بود كه بيعت كرد ؛ او از منبر بالا رفت و با دست خود كه شل بود دست على ( ع ) را گرفت و بيعت كرد و مردى از بنى اسد كه فال مىگرفت و پيشگويى مىكرد آنجا ايستاده بود و به طلحه مىنگريست . « 1 » چون ديد نخستين دستى كه به دست على ( ع ) رسيد دست طلحه است كه شل است ، كلمهء استرجاع ( انا لله و انا اليه راجعون ) بر زبان آورد و گفت : نخستين [ بيعت‌كننده ] دست شل است ، شايد كه اين بيعت به انجام نرسد . « 2 » و چون طلحه و زبير از منبر فرود آمدند ، مردم با على ( ع ) بيعت كردند . اين اخبار كه فراوان و در كتابهاى سيره و تاريخ و كتابهاى ديگر از سوى دانشمندان نوشته شده است و متواتر نقل شده است دليل بر نادرستى ادعاى مخالفان است كه مىگويند ؛ على ( ع ) كسى را مجبور به بيعت با خود كرده است و موجب سستى خبرى است كه واقدى آن را از قول هواداران عثمان كه آشكارا با على ( ع ) ستيزه مىكنند ، آورده است . وانگهى واقدى خود در كتابى كه دربارهء جنگ جمل تأليف كرده است ، اخبارى آورده كه موافق با اخبارى است كه ما نقل كرديم و مخالف مضمون خبرى است كه خود از هواداران عثمان آورده است . واقدى در كتاب خود مىگويد : عبد الله بن جعفر از عثمان بن محمد براى من نقل كرد كه چون عثمان كشته شد ، مردم پيش على ( ع ) آمدند تا با آن حضرت بيعت كنند ، نپذيرفت . گفتند : بيعت مىكنيم و

--> ( 1 ) در تاريخ طبرى ؛ ص 607 و نهاية الارب ، ترجمهء دكتر محمود مهدوى دامغانى ؛ ج 5 ، ص 105 ، نام اين شخص حبيب بن ذؤيب ثبت شده است . م ( 2 ) ابن عبد ربه در عقد الفريد ، ج 4 ، ص 310 ، نظير اين مطلب را آورده است . م