خود را آماده ساخت و آرايش جنگى داد . ابن عباس را به فرماندهى جلوداران گماشت و هند مرادى جملى را بر ساقهء لشكر گماشت - او كسى است كه عمر بن خطاب در باره‌اش گفته بود هر چند نامش نام زنانه است ولى سالار مردم كوفه است . « 1 » عمار بن ياسر را بر سواران و محمد بن ابى بكر را بر پيادگان فرماندهى داد و سپس رايات و درفشها را ميان قبايل پخش كرد . بر سواران قبيلهء مذحج همان هند جملى و بر پيادگانشان شريح بن هانى حارثى را گماشت . سعيد بن قيس را بر سواران قبيله همدان و زياد بن كعب بن مره را بر پيادگان ايشان گماشت . حجر بن عدى را بر سواران قبيله كنده فرماندهى داد و رفاعة بن شداد را بر سواران و پيادگان قبيلهء بجيله گماشت . عدى بن حاتم را بر پيادگان و سواران قبيلهء قضاعه گماشت . بر سواران خزاعه و ديگر يمنيها عبد الله بن زيد و بر پيادگان آنان عمرو بن حمق خزاعى را گماشت . جندب بن زهير را بر سواران ازد و ابو زينب را بر پيادگان آنان فرماندهى داد ؛ اين ابو زينب همان كسى است كه در مورد ميگسارى وليد بن عقبه گواهى داد و موجب شد تا او را بر كنار كنند و بر او تازيانه بزنند . عبد الله بن هاشم سدوسى را بر سواران و حسان بن مخدوع ذهلى را بر بكر بن وائل گماشت . بر سواران قبيلهء عبد القيس كوفه ، زيد بن صوحان عبدى و بر پيادگانشان حارث بن مره عبدى را فرماندهى داد . سفيان بن ثور سدوسى را بر سواران قبيله بكر بن وائل - كه ساكن بصره بودند - و بر پيادگان ايشان حصين بن منذر را فرماندهى داد ؛ او كسى است كه امير المؤمنين على ( ع ) دربارهء او در جنگ صفين اين بيت را خوانده است : « اين پرچم سرخ از كيست كه سايه‌اش اين چنين در اهتزاز است و چون گفته شود حصين آن را پيش ببر ، پيش برده مىشود . » « 2 » همچنين على ( ع ) بر افراد قبيلهء لهازم ، جوهر بن جابر و بر ذهلىها ، خالد بن -

--> ( 1 ) هند بن عمرو جملى منسوب به جمل است كه نام يكى از شاخه‌هاى قبيلهء بزرگ مذحج است . رجوع كنيد به الاشتقاق ؛ ص 413 ، به نقل از شرح نهج البلاغه ؛ ج 1 ، پاورقى ص 258 . م ( 2 ) نام اين شخص به صورت حضين - كه در تاريخ طبرى آمده - صحيح است . اين بيت همراه يازده بيت ديگر در كتابهاى كهن از جمله در وقعة صفين ، نصر بن مزاحم منقرى ، چاپ دوم ، عبد السلام محمد هارون ، مصر ، 1382 ه ق ؛ ص 289 و عقد الفريد ؛ ج 4 ، ص 339 ، سه بيت از آن و در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ؛ ج 5 ، ص 227 و من الشعر المنسوب الى الامام الوصى على بن ابى طالب ، چاپ بيروت ، 1973 ، ص 120 ، چهار بيت آن آمده است . م