گران‌قدرترى ، اين سخن مرا بپذير و به ملك خودت در ينبع برو كه اگر اينجا حضور داشته باشى و عثمان كشته شود ، مردم خون او را از تو مطالبه خواهند كرد و اگر حضور نداشته باشى ، مردم هيچ كس را با تو برابر نخواهند دانست . ابن عباس به اسامه پاسخ داد و گفت : اى ابو محمد ! آيا پس از اينكه اصل چيزى [ خلافت ] از بين رفته است در جستجوى نشانى از آنى ، آيا پس از اين سه تن كه از قريش بوده‌اند ؟ يوسف بن دينار از عبد الملك بن عمير لخمى از ابو ليلى « 1 » نقل مىكند كه مىگفته است ، چون عبد الملك مروان به كوفه آمد از چگونگى كشته شدن عثمان از من پرسيد ، من به او گزارش دادم . پرسيد : على در آن روز كجا بود ؟ گفتم : روى صندلى [ سكو ] نشسته بود . هر امر و نهى كه مىكرد از او اطاعت مىشد و خودم او را در احجار الزيت ديدم كه شمشير روى زانو داشت و منادى بانگ برداشته بود كه همهء مردم را خداوند در امان قرار داده است به جز اين بدبخت ( عثمان ) را . عبد الملك مروان گفت : آيا شنيدى كه على چيزى بگويد ؟ گفتم : نه . نخعى هم از علقمة بن قيس روايت مىكند كه مىگفته است ، ام حبيبه دختر ابو سفيان « 2 » به على ( ع ) كه در مسجد نشسته بود پيام فرستاد كه خواص و خويشاوندانم را كه در خانهء من جمع شده‌اند امان بده . على ( ع ) گفت همهء مردم در امانند مگر اين بدبخت ! پسر ابى العاص . خالد حذاء از قول مردى از بنى شيبان نقل مىكند كه مىگفته است ، روزى كه عثمان كشته شد على را در حالى كه جامهء رزم بر تن داشت بر منبر ديدم كه براى مردم سخنرانى مىكرد . طرفداران عثمان اين اخبار را دستاويز قرار داده و امير المؤمنين على ( ع ) را متهم به شركت در ريختن خون عثمان مىكنند . همچنين استناد مىكنند كه على ( ع ) هنگام كشته شدن عثمان اسبها و شترهاى گزينه و زره‌هاى عثمان را تصرف كرده است و در اين مورد اشعار وليد بن عقبه را

--> ( 1 ) پنج تن از اصحاب رسول خدا به كنيهء ابو ليلى معروفند و ندانستم كه اين كداميك است . در شرح حال هيچ‌يك اين موضوع نيامده است . رجوع كنيد ابن اثير ، اسد الغابه ؛ ج 5 ، ص 286 . م ( 2 ) ام حبيبه نخست همسر عبيد الله جحش بود و با او به حبشه هجرت كرد . پس از مرگ عبيد الله ، افتخار همسرى پيامبر ( ص ) را يافت و در سال 44 ه ق در دورهء حكومت برادرش معاويه درگذشت . براى اطلاع بيشتر ، رجوع كنيد به ابن سعد ، طبقات ؛ ج 8 ، ص 71 - 68 . م